المحقق الأردبيلي
740
حديقة الشيعة ( فارسى )
كتابهاى خود نقل كردهاند كه ابو مسلم مقوّى آل عباس بود و با امام جعفر صادق عليه السّلام مخالفت نمود و انكار امامت امير المؤمنين عليه السّلام كرد ؛ پس كافر و از اهل جهنم است و اينطور كافرى را ، ملحدان و سنّيان و صوفيان دوست مىدارند و ملحدان اگر او را از خود شمارند و دوست دارند استبعادى ندارد ؛ از اين جهت كه ايشان نيز مانند او مظهر كفر و مظاهر كفارند و از ايمان بيزار و از اسلام بر كنار . امّا دوست داشتن آن دو طايفه او را به اظهار مسلمانى محل تعجب است و اگر چه ظاهر است كه سنيان و صوفيان نيز چه حال دارند و سنيان با او محبت دارند به جهت تقويت نمودن او بر آل عباس و صوفيان با او محبت دارند به جهت آنكه او دعواى حلول كرده زيرا كه بناى مذهب صوفيان بر حلول و اتحاد است و هركس را كه اين دعوى كرده است دوست مىدارند و از خود مىدانند و چون ابتداى ظهور صوفيان و مذهب باطل ايشان در زمان حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام بوده بنابر وعدهاى كه در اوايل جزو اول اين مختصر نموده چند كلمهاى در بيان مذاهب و عقايد ايشان در باب جداگانه در اين مقام مسطور مىگرداند : اول بدان كه سبب افتراق امّت ، عمر بن خطّاب شد كه در مرض موت پيغمبر خدا مانع شد و نگذاشت كه آن حضرت وصيتنامه بنويسد چنانچه گذشت و محمد شهرستانى كه از عظماى علماى اهل سنت است و ديگر از علماى ايشان ، قايل به آن شدهاند . « 1 » پس بعد از پيغمبر خدا رأى مردم مختلف شد چنانچه هواى ايشان مختلف بود . پس از آن به اين سبب مذاهب مختلفه و عقايد متنوعه پديد آمد و اگر كسى خواهد بدان مذاهب و عقايد اطلاع يابد بايد كه به كتاب « الهادى الى النجاة من جميع المهلكات » و كتاب « ايجاز المطالب فى ابراز المذاهب » كه ابن حمزه رحمه اللّه نوشته و ديگر كتابها مثل كتاب « تبصرة العوام » و غير آن كه درين باب است رجوع نمايد و سنيان هم اگر چه درين باب كتابها بسيار نوشتهاند اما اكثر ايشان تعصب به
--> ( 1 ) . ملل و نحل 1 / 29 .