روز جز نماز و روزه و دعا و زيارت به كار ديگر نمىپرداخت است . ليكن مطلب چنين نبوده و او كار و وظيفه اصلى خود را همان بحث و تدريس و تحقيق مىدانسته كه ثمره آن ترويج فقه جعفرى و راه و روش علوى است . نقل مىكنند مقدس اردبيلى هر وقت آهنگ زيارت كربلاى معلّى را مىكرد نمازش را احتياطا جمع مىخواند و وقتى از او سؤال مىشد چرا نمازت را به « قصر » و « اتمام » جمع كردى ؟ تمسك به فائده مشهور علم اصول مىنمود كه « انّ الأمر بالشّىء يقتضى النّهى عن ضدّه » و در توضيح اين اصل مىفرمود : طلب علم واجب عينى است و زيارت حضرت سيد الشهداء عليه السّلام عملى استحبابى است و مىترسم از اينكه واجب را واگذاشته به مستحب مىپردازم گناهكار و سفرم سفر معصيت باشد . با اين كه مقدس اردبيلى در مسافرت هم حتى الامكان فرصتها را از دست نمىداد و سخت مشغول مطالعه و تحقيق و تفكر بود . « 1 » و در اين عصر هم كه اسلام با مشكلات فراوانى مواجه است و لازم است براى شناساندن آن ، تحقيقاتى وسيع انجام پذيرد علماى طراز اول حوزه‌هاى علميه مىفرمايند طلاب محترم در ايام تحصيل به درس و بحث بيشتر توجه بكنند و حتى در شبهاى درسى به اماكن مقدسه مثل جمكران و . . . نروند و براى زيارت و جمكران و مسجد سهله رفتن در ايام غير درسى برنامه‌ريزى نمايند . و اين نكته‌اى است كه از زندگى « مقدس اردبيلى » به خوبى استفاده مىشود . و بعضى هم فرموده‌اند اگر چه شروع درس طلبگى واجب كفايى است ولى ادامهء آن واجب عينى است . 6 - از تواضع و فروتنى مقدس اردبيلى حكاياتى بسيار نقل شده كه يكى از نمونه‌هاى آن تواضع در برابر شاگردانش است . توضيح اينكه : مقدس وقتى مشغول شرح ارشاد علامه حلى بوده و كتاب ارزنده « مجمع الفائده و البرهان » را تأليف مىكرد قسمتى از آن كتاب را به صاحب معالم و صاحب مدارك مىداد و مىگفت : عبارات آن را ببينيد و

--> ( 1 ) - ر . ك : « اعيان الشيعة » ، ج 3 / 81