شده است . در مراثى امام حسين عليه السّلام طرب نيست بلكه فقط در آن حزن و اندوه است . در نهايت محقق مىفرمايد : خلاصه عدم ظهور دليل تحريم مطلق غناء و اصل جواز و ادله جواز نوحه‌خوانى زن ، به حيثى كه شامل غناء شود و ظاهر نيز اين است كه نوحه‌خوانى بدون غناء ممكن نيست ، دلايلى است كه افاده جواز غناء در مراثى امام حسين عليه السّلام مىكند . . . لكن بايد قصد تفجع و گريه و زارى بر امام حسين عليه السّلام در غناء با مرثيه باشد و نه چيز ديگر . « 1 » محقق در زبدة البيان ذيل بحث از آيه 6 سوره شريفه لقمان ، يكى از مصاديق لهو را غناء و تعليم موسيقى ذكر كرده است و چنين آورده است : « آنچه را كه در عرف ، غناء بنامند حرام است ، چرا كه كه براى غناء ، معنى شرعى وجود ندارد و تنها نظر عرف در حرمت يا حليت آن ملاك است . » گفته شده كه غناء ترجيع صوت مطرب است و برخى قيد مطرب را در تعريف نياورده‌اند . اصل اين است كه تحريم غناء ثابت است فلذا هر چه به آن غناء گفته شود حرام است مگر مواردى كه استثناء شده مثل حدا ( و ساير مواردى كه در جاى خود آورديم مثل آواز زن در مجلس عروسى با شرايط خود و غناء در مراثى امام حسين عليه السّلام ) اگر ثابت شود كه ترجيع و طرب دو قيدى است كه در غناى حرام معتبر است و مدخليت دارد ، فقط همان ترجيع و طرب حرام است ولى اين ثبوت مشخص نيست و اگر اعتبار ترجيع و طرب در حرمت غناء ثابت نشود ، مطلق غناء ، حرام خواهد بود و احتياط در ترك مطلق غناء است . « 2 »

--> ( 1 ) . مجمع الفائدة و البرهان ج 8 ، ص 57 - 63 . ( 2 ) . زبدة البيان ص 413 .