كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى ( 1375 ش : قم و اردبيل )

77

مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى )

مباشرت و تقبيل و ملامسه وجود ندارد و به همين دليل است كه از عبارت شيخ طوسى در استبصار جواز فهميده مىشود . « 1 » محقق عاليقدر در زبدة البيان ذيل بحث از آيه 187 سورهء بقره مىفرمايد : از آيه مشروعيت اعتكاف در مسجد و تحريم مباشرت زنان در مساجد اگرچه شب باشد ، فهميده مىشود ولى شرطيت عدم مباشرت در اعتكاف و نيز باطل شدن اعتكاف در صورت وطى فهميده نمىشود . . . بله حرمت وطى با اخبار و بلكه اجماع ثابت شده است نه از اين آيه . خلاصه تحقيق اين است كه نهى هنگامى دلالت بر فساد در عبادت مىكند كه به عبادت يا بجز آن و يا به يكى از شرايط شرعى آن متعلق باشد و در اينجا نهى از مباشرت متعلق به عبادت نيست . . . . بله ممكن است علت تحريم مباشرت به خاطر آن باشد كه معتكف در مسجد است نه به خاطر حال اعتكاف . . . » آنگاه بحث دقيقى در مورد اعتكاف در مساجد و اينكه در كدام مساجد اعتكاف صحيح است كرده و مىنويسد : مضمون آيه ، تحريم مباشرت است در زمان اعتكاف در مساجد ، اگر قبول كنيم كه از مساجد در آيه اراده عموم شده و همه مساجد را شامل است . ولى از آيه جواز اعتكاف در هر مسجدى فهميده نمىشود ، بلكه به دست مىآيد كه مباشرت در مساجدى حرام است كه اعتكاف در آن مساجد جايز است و متحقق است و نيز برخى مساجد را شامل است نه همه را . سپس اقوال مختلف شيعه و سنى پيرامون اينكه در كدام مساجد اعتكاف صحيح است را آورده و مىگويد :

--> ( 1 ) . مجمع الفائدة و البرهان ج 5 ، ص 386 - 394 .