كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى ( 1375 ش : قم و اردبيل )
69
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى )
قول به عدم وجوب غسل جنابت قبل از سپيدهدمان به شيخ صدوق از متقدمين نسبت داده شده است . ميرداماد نيز در شرح نجات متمايل به اين نظر است . مرحوم فيض كاشانى در مفاتيح الشرايع خود پس از قايل شدن به وجوب غسل بنابر مشهور مطالبى را ذكر مىكند و شك و ترديدهايى در قول به وجوب ايجاد مىكند كه نشان مىدهد نتوانسته است تمايل خود را ، به قول عدم وجوب غسل مخفى كند . سپس مىنويسد : به هر صورت چه غسل در ماه رمضان قبل از سپيدهدم واجب باشد و چه نباشد شامل روزهء غير ماه رمضان نمىگردد . همچنان كه در معتبر نيز آمده است ، بر خلاف ظاهر قول اكثر علماى اماميه كه وجوب غسل جنابت قبل از سپيدهدم را در ماه رمضان و غير آن مىرساند . « 1 » نظر محقق اردبيلى محقق قول به وجوب غسل بر جنب را قبل از طلوع فجر در ماه رمضان با ترديد مواجه ساخته و مىنويسد : بر وجوب غسل بر جنب در ماه رمضان قبل از طلوع فجر اجماع ثابت نيست و نظر ابن بابويه كه مخالف وجوب غسل است در تحقق آن خدشه وارد مىسازد . اخبار صحيحه بر عدم وجوب غسل دلالت دارد مثل موثقهء سماعة بن مهران « 2 » و نيز اخبار صحيحه كه دلالت دارد بر ترك غسل جنابت از سوى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله به صورت عمدى تا اينكه فجر دميد . « 3 » تأخير انداختن عمدى غسل را تا پس از طلوع سپيدهدم از سوى
--> ( 1 ) . مفاتيح الشرايع ج 1 ، ص 52 . ( 2 ) . وسايل الشيعه باب 19 ، حديث 3 / نيز : باب 20 و 21 . ( 3 ) . همان ، باب 16 ، حديث 5 .