با آن تكليف وجوبى را انجام داد يا خير ؟ به عبارت ديگر اگر به جاى نيت وجوب ، نيت استحباب كرد يا بالعكس عمل او صحيح و مجزى است يا خير ؟ و بسيارى سؤالهاى ديگر و تفصيلات فراوان كه در كتب فقهى در جاى خود مسطور است . در اين ميدان مباحث پردامنه‌اى مطرح شده و فقها به فراخور حال به تشريح نيت ، ماهيت و چگونگى آن پرداخته‌اند . بسيارى از قدما گفته‌اند نيت خطور دادن عمل عبادى است در ذهن و قلب ، و متأخرين مىگويند نيت معتبر در عبادات وجود انگيزه و داعى بر انجام آن عبادت خاص است . « 1 » در ميان متقدمين ، شيخ سلار در مراسم نيت را قربة الى اللّه و تعيين نوع عمل و ادا يا قضا بودن آن واجب دانسته است . « 2 » و سيد ابن زهره مراد از نيت را ارادهء انجام فعل و قربة الى اللّه دانسته است و اينكه وجوب است يا ندب و اينكه بايد جزء آخر نيت ، با انجام فعل عبادت تقارن يابد و نيز تا آخر عبادت استمرار نيت باشد . « 3 » محقق حلى ، علامه حلى ، شهيد اوّل ، شهيد ثانى و ساير اعاظم نيز در خصوص نيت مطالبى شبيه مطالب فوق فرموده‌اند . فيض كاشانى مىنويسد : در كيفيت نيت در مورد هر عبادت اقوال مختلفى بيان شده است و نزديكترين قول به واقع اين است كه در همه عبادات اكتفا به اينكه قصد فعل معين براى خدا نمايد ، شود . سپس موارد ديگرى را در خصوص ادا ، قضا ، وجوب و ندب مطرح

--> ( 1 ) . مبادى فقه و اصول ص 358 . ( 2 ) . مراسم ص 571 . ( 3 ) . غنية ص 490 - 493 .