محمد جواد مغنية ( مترجم : محمد بحرينى كاشمرى )
61
دولتهاى شيعه در طول تاريخ ( فارسى )
معز الدوله تصميم گرفت خليفه را از كار بر كنار و بجاى وى با محمد بن يحيى زيدى علوى بيعت كند ، ولى صبمرى او را از اين كار بازداشت . سرانجام در زمان حكومت برادرش بسال 356 بدرود زندگى گفت . ابن اثير مينويسد : در اين سال بود كه آثار توبه در معز الدوله آشكار و ساختمان بيمارستانى را شروع و اموال بسيارى هم وقف آنجا كرد . در همين سال بندگانش را آزاد و بيشتر ثروت خود را تصدق داد و چيزهائى زياد ميان دوستان و اطرافيانش تقسيم نمود . 21 سال و 11 ماه و دو روز فرمانروائيش طول كشيد . مردى بردبار و بخشنده و خردمند بود . اما دورهء زمامدارى برادرش ركن الدوله ادامه يافت و چهل و چهار سال زمام كشور را در دست داشت ، و عمرش متجاوز از هفتاد سال بود . « ادم متز » در كتاب تمدن اسلامى ج 1 ص 38 مينگارد : ركن الدوله مردى بود بردبار و دامنهء كرمش وسعت پيدا نموده و سياستش نسبت به ملت و ارتش نيكو و توأم با مهربانى بود ، همتش بلند و از ستم بدور و اطرافيان و درباريان را هم از آن برحذر ميداشت . تاريخنويسان او را به دادگرى و گذشت و آقائى ستودهاند . ابن اثير مينويسد : ركن الدوله مردى بود بردبار ، بخشنده ، بلند همت ، از بيدادگرى گريزان ، از خونريزى بيزار ، حفظ جان را لازم مىشمرد مگر جائى كه از آن ناگزير بود ، ارزاق عمومى را در خانهها تقسيم و مردم را از بيچارگى نجات ميداد ، به مساجد ميرفت ، و براى علويان حقوقى معين و به آنان مال فراوان ميداد و با تودهء مردم به نرمى و مدارا رفتار مىكرد ، به پيمانش وفادار و در دوستيش پايدار و نهايت توجه را بعموم ملت داشت . بسال 366 ه بدرود زندگى گفت .