تعاليم اخلاقى بر حقوق ناشى از پيمان و قرارداد ، اهميّت بسيارى قائل شده ، و بر وفا به عهد و عمل به تعهّد ، تأكيد فراوان نموده است . و لذا كسى كه پيمان بسته ، دقيقا بايد به پيمان خود پاىبند باشد ، مگر در مواردى كه در زير اشاره مىكنيم ؟ اگر دو نفر با ميل و رغبت خود قراردادى را امضا كردند ، و يا شخصى به وسيله‌ى عهد و نذر و سوگند چيزى را بر خود واجب كرد ، آيا به‌هرحال بايد آن را انجام دهد ، و يا در مواردى مىتواند از آن تخلّف كند ؟ در پاسخ بايد يادآور شويم كه عمل به پيمان و وفا به عهد فقط در جائى ضرورى و اجتناب‌ناپذير است كه با هيچيك از معيارهاى اخلاقى منافات نداشته باشد ، اگر در موردى عهد و پيمان بر خلاف معيارهاى اخلاقى باشد ، هرگز انسان به انجام آن موظّف نمىباشد ، مانند پيمانهاى اجبارى و يا در مواردى كه طرف ديگر قرارداد ، غشّ در معامله و تدليس در كالا انجام دهد ، و يا جنس معيوب تحويل دهد ، و يا مغبون كند و اجحاف نمايد ، در همه اين موارد انسان حقّ فسخ دارد ، و لازم نيست كه به پيمان و قرارداد خود وفا كند . روى اين بيان آنچه در ميان مردم شايع است كه هركس پيمانى ببندد و قراردادى را امضا كند ، حتما بايد به پيمان خود وفادار باشد ، همه جا صادق نيست ، بلكه در مواردى صادق است كه بر پايه‌ى موازين شرعى و معيارهاى اخلاقى باشد ، و گرنه به صورت يك جانبه هم مىتوان قرارداد را به هم زد و به مضمون آن عمل نكرد . پس معيارهاى اخلاقى پايه