محمد جواد مغنية ( مترجم : مهدى پور )
64
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى )
نمونههائى از فقه جعفرى و حنفى 1 . قضاوت براساس شهادت دروغين در كتاب « المنخول » و « فتح القدير » كه هر دو براساس فقه ابو حنيفه تأليف شده ، چنين آمده است : « در نزد ابو حنيفه قضاوتى كه براساس شهادت دروغين انجام پذيرد صحيح و نافذ است ، چه از نظر حكم ظاهرى و چه از جهت حكم واقعى ! ! به عنوان مثال اگر تعدادى شاهد به دروغ شهادت دادند كه فلان زن ، همسر بكر است ، درحالىكه آن زن همسر زيد است ، و قاضى طبق شهادت آنها شهادت داد كه او زن بكر است ، اين زن بر بكر حلال و بر شوهر خود حرامست ، بر او جايز است كه خود را در اختيار بكر قرار دهد ، اگرچه خود يقين دارد كه او همسر زيد مىباشد ، و براى بكر نيز جايز است كه با او درآميزد ، اگرچه مىداند كه او همسر زيد بود » ! ! « 1 » اين فتوى براساس يك قاعده غلط فقهى به نام « تصويب » داده شده است . معتقدان به تصويب كه به نام « مصوّبه » خوانده مىشوند مىگويند : « خداوند در مسائل اجتهادى حكمى ندارد ، بلكه حكم خدا تابع تشخيص مجتهد است ، نظر مجتهد به هر چيزى منتهى شود ، حكم خدا همانست » ! ! . ما تصويب را باطل مىدانيم ، زيرا :
--> ( 1 ) - فتح القدير ، تأليف : محمد بن على شوكانى ، جلد دوم ، ص 389 و المنخول من تعليقات الاصول ، تأليف : ابو حامد غزالى ، ص 503 .