به‌طورىكه اين آيه مربوط به شكل حكومت نيست ، آيه شريفه وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ ؛ « در كارها با آنها مشورت كن » « 1 » نيز هيچ ارتباطى به شكل حكومت ندارد ، بلكه يك دستور اخلاقى است ، و به رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله امر مىكند در مسائل دينى در مواردى كه امرى از خداوند متعال نرسيده ، با مردم مشورت كند . رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله نيز در مسجد مىنشست و در چنين مسائلى با ياران خود مشورت مىكرد ، ولى هرگز قواعدى شبيه قانون انتخابات عصر ما تعيين نفرمود كه مسلمانان از آن پيروى كنند . شيخ محمّد عبده در اين رابطه مىنويسد : « اگر رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله برحسب اختيارات زمان ، قواعدى را براى شورى جعل مىكرد ، امّت اسلامى آن را يك وظيفه شرعى مىپنداشتند و همواره در همه جا به كار مىبستند ، ولى بدون ترديد چنين قواعدى وضع نكرده است . و اگر چنين قواعدى را از طرف خودش مقرّر مىفرمود به مضمون آيه شورى عمل نكرده بود . » حكومت و اجتماع حكومت را مىتوان چنين تعريف كرد : « حكومت يك نيروى مقتدرى است كه بر جامعه‌اى فرمانروائى مىكند و فرمانش بر آنها نافذ است . اين قدرت گاهى در يك فرد و گاهى در چند فرد

--> ( 1 ) - سوره آل عمران ، آيه 159 .