دردناك‌تر و رسواكننده‌تر از اين كلام نيست ، چرا كه حضرت تمام زمينه‌ها و اسباب را براى يارى حق و ترك باطل فراهم آوردند ، ولى آنان با بىتوجهى از بار مسئوليت شانه خالى كردند . ايشان در خطبه 29 سهل انگاران در جنگ را توبيخ و ملامت مىكند : « انسان فرومايه ستم را از خود باز نمىدارد و حق جز با تلاش و كوشش به دست نمىآيد ! [ شما كه از خانه خود دفاع نمىكنيد و همراه امامى چون من به جنگ نمىرويد ، ] از كدامين خانه دفاع مىكنيد و با كدام پيشوا به جنگ مىرويد ؟ به خدا سوگند ، فريب خورده كسى است كه شما او را فريب داده‌ايد ، كسى كه به اميد شما به سوى پيروزى رود ، با كندترين تير به ميدان آمده است . » « 1 » خداوند سبحان نيز مىفرمايد : « با طايفه ظالم پيكار كنيد تا به فرمان خدا باز گردد . » « 2 » پيامبر اعظم صلّى اللّه عليه و إله فرموده‌اند : « هر كه از گفتن حق سكوت كند ، حقيقتا شيطان لال است . » « 3 » آيات و روايات در اين زمينه فراوان است . 18 - و قال عليه السلام : « من جرى في عنان أمله عثر بأجله . » ترجمه : آن‌كس كه با افسار آرزوى خويش بتازد ، مرگ او را از پاى درآورد . شرح : همه كارها در گرو آرزوها است و اگر آرزويى نبود ، كارى انجام

--> ( 1 ) . « لا يمنع الضّيم الذّليل و لا يدرك الحقّ إلّا بالجدّ أيّ دار بعد داركم تمنعون و مع أيّ إمام بعدي تقاتلون المغرور و اللّه من غررتموه و من فاز بكم فقد فاز و اللّه بالسّهم الأخيب و من رمي بكم فقد رمي بأفوق ناصل » . ( 2 ) . فَقاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلى أَمْرِ اللَّهِ حجرات / 49 : 9 . ( 3 ) . « من سكت عن الحقّ فهو شيطان أخرس » شرح نووى بر صحيح مسلم ، ج 2 ، ص 20 .