ساختار ادبى لا تقاتلّن : فعل مضارع منصوب است كه عامل نصب آن نون تأكيد است و محلا به دليل آمدن لاى نهى بر سر آن مجزوم است . البردين : ظرف زمان و منصوب است . لا ظعنا : « لا » ادات عطف است . وسطا : صفتى براى موصوف حذف شده است كه در اصل « موقفا وسطا » بوده است . قبل : ظرف و متعلق به « قتالهم » است . شرح و تفسير ( و لا تقاتلنّ إلا من قاتلك ) فرمانده سپاهيان ، معقل بن قيس رياحى « 1 » مخاطب امام عليه السّلام در اين نامه است كه امام عليه السّلام او را با سه هزار سرباز به شام فرستاد . . . امام عليه السّلام مىفرمايد كه جنگ مكن مگر آن‌كه با تو بجنگند . آرى اين همان دستور اسلام است كه جنگ را تنها نسبت به متجاوز اجازه مىدهد . حرمت هر انسانى - هركه باشد - به دست خويش است و اگر به شخصى بىحرمتى كند ، حرمت خويش را تباه كرده است . ( و سر البردين و غوّر بالناس و رفّه فى السير . . . ) و در هنگام گرمى روز به لشكر استراحت ده . در پيمودن راه آرامش به خرج ده و در ابتداى شب كوچ مكن كه وسيله آرامش است و

--> ( 1 ) . درباره شرح حال وى نك : الاصابة : 2 / 235 و 6 / 241 ؛ اسد الغابة : 2 / 110 ؛ تاريخ دمشق : 58 / 271 ؛ اكمال الكمال : 6 / 259 ؛ شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد : 3 / 136 و 15 / 92 ؛ بحار الانوار : 33 / 410 ؛ الغارات : 1 / 52 و 354 و 2 / 506 و 782 ؛ تاريخ طبرى : 5 / 237 و 6 / 31 .