در پاسخ به نامه معاويه نوشته شده است . تعبير « أتتنى منك » در اين خطبه نيز به روشنى گوياى آن است كه نامه امام عليه السّلام در جواب نامه‌اى از معاويه مىباشد . شارحان در تعيين نامه معاويه به امام عليه السّلام اختلاف‌نظر دارند . چون معاويه بيش از يك نامه براى امام عليه السّلام فرستاده بود « 1 » . . . به هر روى آن‌چه در شرح اين نامه اهميت دارد ، بيان منظور و اهداف امام عليه السّلام است . امام عليه السّلام در پى بيان اين واقعيت است كه معاويه در نامه خود تكلّف‌آميز سخن گفته و سعى كرده از سخنوران و زبان‌آوران تقليد كند و از اين جهت نامه‌اش درهم و پريشان گشته و حاكى از گمراهى معاويه است . ( لإنها بيعة واحدة ) بيعت سرشتى تجديدناپذير و تقسيم‌ناپذير دارد و نمىتوان آن را به دو بخش كرده ، صحابيان راضى به اين بيعت را از ديگران جدا نمود . ( لا يثنى فيها النظر ) آن بيعت بيعتى محكم و استوار است و شك و ترديد در آن راه نمىيابد . ( و لا يستأنف فيها الخيار ) براى آن‌كه بيعت همانند وفاى به عهد و راستگويى در گواهى تغييرناپذير است و كسى نمىتواند در وفاى به عهد يا گواهى به دلخواه خود عمل كند . « 2 » ( الخارج منها طاعن ) مخالفت با بيعت صحابه با امام ، سرپيچى و نافرمانى در برابر حق به شمار مىرود و زيان آن به خويشتن بازمىگردد . ( و المروّى فيها مداهن ) هركس در پذيرش بيعت اصحاب ترديد و سستى كند ، رياكارى و دورويى كرده است و منظورى جز تباهى و ايجاد آشفتگى نداشته است .

--> ( 1 ) . نك : العقد الفريد : 5 / 76 ، بحار الانوار : 33 / 79 ، الامامة و السياسة : 1 / 77 ، الكامل للمبرد : 1 / 157 ، وقعة صفين : 58 ، شرح نهج البلاغة ابن ابى الحديد : 3 / 91 ، جواهر المطالب فى مناقب الامام على عليه السّلام ابن الدمشقى : 1 / 370 . ( 2 ) . براى آگاهى بيشتر نك : كنز العمال : 11 / 235 ح 31674 ، المصنف ابن ابى شيبة : 7 / 258 ح 61 و 8 / 709 ح 20 ، كتاب الجمل : 233 ، شرح الاخبار : 1 / 396 ح 336 ، فرائد السمطين : 1 / 279 طبعة بيروت ، مناقب امير المؤمنين عليه السّلام لمحمد بن سليمان الكوفى : 2 / 342 ح 819 .