شرح و تفسير هنگامىكه مردم با امام عليه السّلام بيعت كردند ، امام عليه السّلام نامه‌اى به معاويه نوشت و آن را به دست جرير بن عبد اللّه بجلى « 1 » براى معاويه فرستاد . در ضمن نامه آمده است : ( إنه بايعنى القوم الذين بايعوا ابا بكر و عمر و عثمان ما بايعوهم عليه ) در شرح خطبه ( 3 ) و ( 93 ) از برخى تاريخ‌نگاران از جمله طبرى نقل شد : مهاجران و انصار و بسيارى از غير ايشان پس از خوددارى امام عليه السّلام از پذيرش بيعت با وى به اصرار مبايعه كردند و نيز امام عليه السّلام فرموده بود : « من وزير شما باشم به از آن است كه خليفه شما باشم » « 2 » امام عليه السّلام پس از پافشارى جمع و در صدر آنان اصحاب و طلحه و زبير ، حاضر به بيعت شد و امام عليه السّلام اين نامه را براى پيشگيرى از فتنه و آشوب براى معاويه نوشت . عبد الكريم خطيب مىگويد : « عادت امام على عليه السّلام اين نبود كه خود جنگ آغاز كند و تنها پس از اقدام دشمن به جنگ در آن پا مىگذاشت و هميشه پيش از آن اتمام حجت مىكرد . . . و اين را سرلوحه خود قرار داده بود . اما جنگ از نظر دشمنان امام عليه السّلام وسيله‌اى براى پيروزى و چيرگى به هر شيوه ممكن و هر وسيله و زمينه‌اى است . ابن حزم مىگويد : جنگ جمل و صفين

--> ( 1 ) . جرير بن عبد اللّه بن جابر بجلى از ياران پيامبر صلّى اللّه عليه و إله كه در فتوحات اسلامى شركت داشت و سرانجام در سال 51 يا 54 درگذشت . نك : الاصابة : 1 / 233 ؛ اسد الغابة : 1 / 279 - 280 ؛ المعارف ابن قتيبة : 292 . ( 2 ) . نهج البلاغة : خطبه 92 ؛ تاريخ طبرى : 5 / 152 ؛ و 3 / 456 ؛ انساب الاشراف : 5 / 7 ؛ الفتنة و وقعة الجمل : 93 ؛ وقعة صفين : 21 ؛ الامامة و السياسة : 1 / 112 .