اتلعوا : برافراشتند . فوقصوا : چشم‌هايشان فرو رفت يا خورد شد . ساختار ادبى افلتتنى : در اصل به صورت « افلت منى » بود و « من » براى كوتاهتر شدن حذف شد و ياء به فعل چسبيد . شرح و تفسير شريف رضى مىگويد كه امام عليه السّلام ، اين خطبه را به هنگام مشاهده جسد بىجان طلحه و عبد الرحمان بن عتاب بن اسيد فرمود : ( لقد أصبح أبو محمّد بهذا المكان غريبا . . . ) ابو محمد ، كنيه طلحه است . او از صحابه معروف پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بود . طلحه در كنار زبير و عايشه نخستين كسانى هستند كه شمشير در بين صحابه افكنده و جنگ بين آنان به‌پا كردند . طلحه از تيره بنى تيم بود . او و زبير از جهت مادر به عبد مناف مىرسيدند . طلحه را مروان بن حكم كشت كه در بين سپاهيان جمل قرار داشت . « 1 » عبد الرحمان بن عتاب از زمره صحابه نبود . او از تابعيان و از خاندان بنى عبد مناف بود . او در جمل با امام عليه السّلام جنگيد و سرانجام كشته شد . خاندان بنى جمح به لؤى بن غالب بازمىگردند و گروهى از آنان در بين سپاهيان جمل حضور داشتند كه برخى از آنها كشته و برخى ديگر فرار كردند . امام عليه السّلام از كشته شدن هركسى - چه از قريش يا غيرشان - ناراحت مىشود ؛ اما يادكرد خاص از قريش به آن دليل است كه آنان خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به‌شمار رفته و اميد مىرفت كه ياران اسلام و نه

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، بحرانى : خطبه 219 .