وحدت يارانش و دفاع و پايدارى آنها محقق نگشته است . امام عليه السّلام به ياران خود مىگفت : « اى كسانى كه مانند شترانى هستيد كه چوپان خود را گم كرده و از هر سو گرد آورده شده ، از سوى ديگر پراكنده مىشوند . » « 1 » ( فإنّا نستشهدك عليه يا أكبر الشّاهدين شهادة ) ضمير « عليه » به كسانى باز مىگردد كه از دعوت امام عليه السّلام سرپيچى كردند . شيخ محمد عبده مىگويد : « منظور امام عليه السّلام از بزرگترين گواهان ، پيامبر و قرآن است » اما به قرينه آيه زير به نظر مىرسد كه منظور تنها خداوند باشد : « بگو گواهى چه كسى از همه برتر است بگو خدا ميان من و شما گواه است . » « 2 » ( ثمّ أنت بعد المغني عن نصره ) اگر خداوند بخواهد ما را يارى كند ، چنين مىكند و اگر ياران ما از يارى دست كشند ، اندوهى نيست ؛ زيرا خداوند فرمود : « بسا گروهى اندك كه بر گروهى بسيار به اذن خدا پيروز شدند . » « 3 » ( و الآخذ له بذنبه ) خداوند سرپيچى كنندگان از يارى حق را كيفر مىدهد .

--> ( 1 ) . نهج البلاغه : خطبه 97 . ( 2 ) . قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهادَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ انعام / 6 : 19 . ( 3 ) . كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ بقره / 2 : 249 .