برگزيده‌ام و يا كسى از خويشاوندانم را بر ساير مردم ترجيح داده‌ام ؟ آيا نمىبينيد كه من خود و خانواده‌ام را با ضعيف‌ترين افراد رعيت يكسان قرار داده‌ام ؟ و يا آن‌كه مرا جاهل به دين خدا مىشماريد و يا به تحريف متهم مىكنيد ؟ تاريخ به اين سوالات پاسخ داده است . احمد عباس صالح مىنويسد : « طلحه و زبير ، هدف حقيقى خود را از شكستن بيعت با على عليه السّلام بيان نكرده‌اند . آنان به دو دليل چنين كرده‌اند : طمع در خلافت و حفظ ساختار اجتماعى گذشته . . . « 1 » طلحه و زبير از روى طمع در خلافت بر ضد على عليه السّلام شوريدند و نيز آنان از پياده‌سازى تعاليم اسلامى كه آن را زياده‌روى و غلو مىشمردند ، ناخشنود بودند . » ( و اللّه ما كانت لي في الخلافة رغبة . . . ) مسلمانان على عليه السّلام را بعد از عثمان براى خلافت مىخواستند و براى بيعت نزدش رفتند . امام عليه السّلام به آنها گفت : « من براى شما وزير باشم بهتر از آن است كه امير بر شما باشم . » « 2 » سرانجام خلافت پنج يا هشت روز بدون صاحب بود تا آن‌كه امام عليه السّلام در اثر اصرار و پافشارى مهاجران و انصار ، خلافت را پذيرفت . پيش از اين در اين‌باره سخن گفته شد . « 3 » ( فلمّا أفضت إليّ نظرت إلى كتاب اللّه و ما وضع لنا و أمرنا بالحكم به فاتّبعته . . . ) امام عليه السّلام همان راه راست و استوارى بود كه آگاهى كامل از

--> ( 1 ) . نك : اليمين و اليسار في الاسلام : 118 . ( 2 ) . نهج البلاغه : خطبه 92 . ( 3 ) . شرح خطبه : 92 .