امام عليه السّلام در آن هنگام در آغاز جوانى بود . او پهلوانان سپاه شرك و گمراهى را كشت و ناراحتىها را از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله زدود و در همه موقعيت‌ها در كنارش پايدار ماند و افتخار خدمت به او و همراهى با او در بيمارى آخر عمر و هنگام احتضار را از آن خود كرد . امام عليه السّلام پس از مرگ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نيز به غسل و كفن و دفن آن حضرت مشغول گشت ؛ در حالىكه ديگر صحابه در سقيفه بنى ساعده به درگيرى براى رسيدن به خلافت مشغول بودند . « 1 » امام عليه السّلام در دانش و اخلاقش ، ادامه‌دهنده شخصيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بود و توانست شور و حماسه اسلام ناب را در نهاد گروهى از مومنان ، زنده و گرم نگاه دارد . ( فانفذوا على بصائركم ) امام عليه السّلام به يارانش مىگويد : به سوى جنگ با دشمنتان بشتابيد كه شما آگاهانه و از روى بصيرت به اين پيكار گام مىگذاريد و تنها به صدق نيت و ثبات در جهاد نيازمنديد . ( فو الذي لا إله إلا هو ) جهاد در كنار امام عليه السّلام همانند جهاد در كنار پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خدا است و جهاد با گروه ناكثان و قاسطان و مارقان مانند جهاد با ابو سفيان در بدر و احد و احزاب است . خاورشناس آلمانى « ولهاوزن » مىنويسد : « گروهى از مردان در راه على به آغوش مرگ شتافتند و اين بزرگترين دليل بر حقانيت وى است . عبد اللّه بن بديل « 2 » و هاشم بن عتبه « 3 » و عمار ياسر از اين گروه بودند . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله درباره

--> ( 1 ) . نك : صحيح بخارى : 4 / 120 ؛ كنز العمال : 4 / 56 و 60 . ( 2 ) . او عبد اللّه بن بديل بن ورقاء خزاعى است كه به همراه پدرش در فتح مكه يا پيش از آن اسلام آورد . آن دو از بزرگان خزاعه بودند و در جنگ حنين و طائف و تبوك شركت داشتند . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله او را به همراه دو برادرش عبد الرحمن و محمد به يمن فرستاد تا به مردم يمن دين بياموزند . عبد اللّه از ياران وفادار امام عليه السّلام بود كه در جنگ جمل و صفين حضور داشت و سرانجام در صفين به شهادت رسيد . نك : تاريخ الكبير ، بخارى : 1 / 275 ؛ الثقات ، ابن حبان : 2 / 291 . ( 3 ) . او هاشم بن عتبه بن ابى وقاص زهرى است كه به مرقال شهرت دارد . وى در جنگ صفين با على عليه السّلام بود و از دليرترين مردم بود و سرانجام در همين جنگ به شهادت رسيد و امام على عليه السّلام اشعارى در رثايش سرود . نك : مروج الذهب : 2 / 22 ؛ طبرى : 6 / 22 .