( صبروا أياما قصيرة أعقبتهم راحة طويلة . تجارة مربحة يسرها لهم ربهم ) هيچ كس نيست كه از بهره‌هاى زندگى دنيا بىنياز باشد و براى به دست آوردن آنها تلاش نكند . گاه ممكن است نياز زندگى آدمى در دست انسان ستمگرى قرار گيرد و هيچ راهى براى به دست آوردن آن ، جز گذشتن از مرز كرامت و دين و وجدان نباشد . هركس در اين شرايط از نياز خويش درگذرد و آن را فداى دين و كرامت خويش كند ، خداوند بهتر و ماندگارتر از آن را نصيبش مىكند . ( أرادتهم الدنيا فلم يريدوها ) اگر از دين و كرامت خويش دست بكشند ، به همه خواسته‌هاى خود در دنيا دست مىيابند ؛ اما آنان تنها خوشنودى خدا را مىخواهند . ( و أسرتهم ففدوا أنفسهم منها ) دنيا با ثروت و مقام در صدد برآمد كه آنان را به بردگى خود درآورد ؛ اما آنان با بردبارى بر لذتها و شهوات ، خود را از بند آن آزاد كردند . آنان آزادانه زيسته و تنها در برابر قدرت خداى يگانه كرنش كردند . ( أما الليل فصافون أقدامهم تالين لأجزاء القرآن يرتلونه ترتيلا ) تنها راه خدا را در پيش گرفته‌اند و پيوسته به عبادت و ذكر و كار نيك و جهاد مشغول هستند . . . آنان قرآن را براى آوازخوانى و سرگرمى نمىخوانند ؛ بلكه از نور آن ، هدايت برگرفته و به آن چنگ مىزنند و به حدود و احكام آن پايبند هستند . عبارات بعدى خطبه نيز توضيح بيشتر همين مطلب است . قدرت در دين ( 5 - 8 ) « ينظر إليهم النّاظر فيحسبهم مرضى و ما بالقوم من مرض و يقول لقد خولطوا و لقد خالطهم أمر عظيم لا يرضون من أعمالهم القليل و لا يستكثرون الكثير فهم لأنفسهم متّهمون و من أعمالهم مشفقون إذا