آزاد ساخت . او مىگفت : « اگر حق با ما باشد ، پس سركوب اراده ما را سست نمىكند و نبايد ما را به واكنش خشن در برابر خشونت آنها وادارد ؛ چه آن‌كه به‌كارگيرى خشونت ، نوعى خودكشى است » « 1 » منظور گاندى از خودكشى ، مقاومت در حالت نداشتن نيروى كافى است . مرحله دوم : پس از آماده‌سازى براى مقابله با دشمن به مرحله دفاع مىرسيم كه در آن به پرورش افراد براى فداكارى در جنگ پرداخته مىشود و جنگ بدر « 2 » و احد « 3 » و ديگر غزوات ، از نقاط اوج اين مرحله به‌شمار مىروند .

--> ( 1 ) . گاندى و جنبش هند : 154 . ( 2 ) . جنگ بدر در هفدهم ماه رمضان ، سال دوم هجرت رخ داد . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گروهى از مسلمانان را براى حمله به يكى از قوافل قريش گسيل داشت . اين قافله به رهبرى ابو سفيان از شام به مكه بازمىگشت . ابو سفيان پس از آگاهى از ماجرا مسير قافله را تغيير داد و خود را به مكه رساند . در همين حال عده‌اى از مشركان براى دفاع از قافله به سمت مدينه حركت كردند . آنان نزديكى چاه‌هاى بدر با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و يارانش رودررو شدند . اين نخستين جنگى بود كه بين مسلمانان و كفار قريش رخ داد . آيه زير در اين‌باره نازل شد : كَما أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّ فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكارِهُونَ * يُجادِلُونَكَ فِي الْحَقِّ بَعْدَ ما تَبَيَّنَ كَأَنَّما يُساقُونَ إِلَى الْمَوْتِ وَ هُمْ يَنْظُرُونَ » ( همان‌گونه كه پروردگارت تو را از خانه‌ات به حق بيرون آورد و حال آنكه دسته‌اى از مؤمنان سخت كراهت داشتند . با تو درباره حق بعد از آنكه روشن گرديد مجادله مىكنند گويى كه آنان را به سوى مرگ مىرانند و ايشان [ بدان ] مىنگرند ) ( انفال / 8 : 5 و 6 ) تعداد مشركان در اين جنگ بين 900 تا 1000 نفر و تعداد مسلمانان 313 نفر روايت شده است كه در بين آنان عباس ، عموى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و ابو جهل قرار داشتند . مشركان به دليل فزونى جمعيتشان اصرار بر جنگ داشتند و سرانجام درگرفت و مسلمانان در آن پيروز شدند . هفتاد نفر از بزرگان قريش و چهارده نفر از مسلمانان در اين جنگ كشته شدند . براى آگاهى بيشتر نك ؛ تاريخ طبرى : 4 / 259 - 267 ؛ سيره ابن هشام : 2 / 243 - 354 ؛ الكامل ، ابن اثير : 2 / 116 ؛ السيرة الحلبيه : 2 / 143 . ( 3 ) . نام كوهى در اطراف مدينه است كه جنگى بين مسلمانان و قريش در هفتم يا پانزدهم شوال سال سوم هجرى در آن رخ داد . مشركان در اين جنگ قصد انتقام گرفتن از مسلمانان براى جنگ بدر