اسلامى در خدمت همه اعضاى جامعه بوده و صرفا به سود گروه خاصى نيست . خداوند مىفرمايد : « و در نيكوكارى و پرهيزگارى با يكديگر همكارى كنيد و در گناه و تعدى دستيار هم نشويد . » « 1 » بديهى است كه مفهوم « بر » شامل نيكى به همگان مىشود و اگر صرفا گروه خاصى مدنظر مىشود ، نوعى « اثم و عدوان » به‌شمار مىرود . ( و اعلموا أنكم صرتم بعد الهجرة أعرابا ) هيچ اثرى از اسلام در دلها و اعمال شما ديده نمىشود . شما تنها بر زبان عبارت « لا إله الا اللّه ، محمد صلّى اللّه عليه و آله رسول اللّه » را به‌كار مىبريد . ( و بعد الموالاة أحزابا ) تعبير موالات اشاره به اين آيه دارد : « و مردان و زنان با ايمان دوستان يكديگرند . » « 2 » امام عليه السّلام در اين بند مىگويد كه شما در دوره پيامبر صلّى اللّه عليه و آله يار و ياور يكديگر بوديد و اكنون دشمن و خصم يكديگر گشته‌ايد . ( ما تتعلقون من الاسلام إلا باسمه و لا تعرفون من الإيمان إلا رسمه ) اسلام از مظاهر و نماها و ديگر امور شكلى بسى دور است . اين دين برپايه يقين استوار است كه در عمل خالصانه براى خدا نمود مىيابد . پيش از اين نيز تعابيرى مشابه به همراه شرحش گذشت . « 3 » اسلام ، دين امان و امنيت ( 24 - 25 ) « تقولون النّار و لا العار كأنّكم تريدون أن تكفئوا الإسلام على وجهه انتهاكا لحريمه و نقضا لميثاقه الّذي وضعه اللّه لكم حرما في

--> ( 1 ) . وَ تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ مائده / 5 : 2 . ( 2 ) . وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ توبه / 9 : 71 . ( 3 ) . نك : شرح خطبه 152 .