( و لو أراد سبحانه أن يضع بيته الحرام و مشاعره العظام بين جنات و أنهار ) خداوند به انجام هر كارى توانا است و او دانا و حكيم است . او به خوبى مىداند كه اگر دنيا را به پيامبرانش ببخشد ، ايمان مردم براى دنيا خواهد بود و اگر خانه خود را در بهشتى برين قرار مىداد ، آن مكان به تفريحگاه و محل فساد و سرگرمى تبديل مىشد و به جاى فرشتگان ، محل رفت‌وآمد شياطين بود . خداوند چنين خواست كه آن را محل رفت‌وآمد فرشتگان مقرب و مسجدى براى كرنش مؤمنان قرار دهد : « و به ابراهيم و اسماعيل فرمان داديم كه خانه مرا براى طواف‌كنندگان و معتكفان و ركوع و سجودكنندگان پاكيزه كنيد . » « 1 » گفته مىشود كه جايگاه جغرافيايى مكه در نقشه همانند جايگاه قلب در تن است ؛ زيرا در نقطه وسط بين شمال و جنوب قرار گرفته است و فاصله آن تا سرزمينهاى مغرب و مشرق يكسان است . به‌هرروى سفر انسان مسلمان به مكه ، سفرى در راه محبت خدا و پيامبرش است . مسلمان با شيفتگى تمام به سوى مكه مىرود و حجر الاسود را مىبوسد و اميد دارد كه لبانش را بر جاى لبان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بنهد . او دور خانه خدا طواف مىكند و اميد دارد كه پايش را در جاى پاى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله بگذارد . ( و لكن اللّه يختبر عباده بأنواع الشدائد و يتعبدهم بأنواع المجاهد ) عبارتى شبيه به اين همراه شرح آن گذشت . « 2 » در آيه قرآن نيز آمده است : « قطعا شما را به

--> ( 1 ) . وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَ الْعاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ بقرة / 2 : 125 . ( 2 ) . نك : شرح خطبه 143 .