ساخته شده است كه سود و زيانى براى كسى ندارد ؛ چنان‌كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله از پيش و امام عليه السّلام در اين خطبه مىگويد . اين سنگها ، نمادى براى هم‌گرايى بر پايه يگانگى و پرستش خدا و آيينى براى تقديس و بزرگداشت خداوند است : « و هركس شعاير خدا را بزرگ دارد در حقيقت آن [ حاكى ] از پاكى دلهاست . » « 1 » اسلام نيز همانند همه ملتها و اديان از نمادها و شعاير مقدس دينى برخوردار است . « 2 » ( ثم أمر آدم و ولده أن يثنوا أعطافهم نحوه ) خداوند به انسانها فرمان داد كه به حج خانه خدا بروند . گفته مىشود كه اين خانه در آغاز ، خيمه بود و آدم پيرامون آن طواف مىكرد و سپس فرزندش ، شيث آن را از سنگ و گل ساخت . ( فصار مثابة لمنتجع أسفارهم و غاية لملقى رحالهم ) اين بند اشاره به آيه زير دارد : « و چون خانه [ كعبه ] را براى مردم محل اجتماع و [ جاى ] امنى قرار داديم . » « 3 » واژه « منتجع » به منافع موجود در حج اشاره دارد كه در آيه زير از آنها ياد شده است : « تا شاهد منافع خويش باشند . » « 4 » ( تهوي إليه ثمار الأفئدة ) اين بند اشاره به آيه زير دارد : « پس دلهاى برخى از مردم را به سوى آنان گرايش ده . » « 5 » ( من مفاوز قفار ) و اين بند نيز به آيه زير اشاره دارد : « و در ميان

--> ( 1 ) . وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ حج / 22 : 32 . ( 2 ) . براى آگاهى بيشتر به كتاب « من هنا و هناك » فصل زيارت قبور از همين نگارنده مراجعه كنيد . ( 3 ) . وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً بقره / 2 : 125 . ( 4 ) . لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ حج / 22 : 28 . ( 5 ) . فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ ابراهيم / 14 : 37 .