امتحانى سخت ، و آزمايشى آشكار است براى پاكسازى و خالص شدن ، كه خداوند آن را سبب رحمت و رسيدن به بهشت قرار داد . اگر خداوند خانه محترمش ، و مكان‌هاى انجام مراسم حج را ، در ميان باغ‌ها و نهرها ، و سرزمين‌هاى سبز و هموار ، و پردرخت و ميوه ، مناطقى آباد و داراى خانه‌ها و كاخ‌هاى بسيار و آبادىهاى به‌هم پيوسته ، در ميان گندمزارها و باغات خرّم و پر از گل و گياه ، داراى مناظرى زيبا و پر آب ، در وسط باغستانى شادى آفرين و جاده‌هاى آباد قرار مىداد ، به همان اندازه كه آزمايش ساده بود ، پاداش نيز سبك‌تر مىشد . اگر پايه‌ها و بنيان كعبه ، و سنگ‌هايى كه در ساختمان آن به‌كار رفته از زمرّد سبز ، و ياقوت سرخ ، و داراى نور و روشنايى بود ، دل‌ها ديرتر به شك و ترديد مىرسيدند ، و تلاش شيطان بر قلب‌ها كمتر اثر مىگذاشت و وسوسه‌هاى پنهانى او در مردم كارگر نبود . در صورتى كه خداوند بندگان خود را با انواع سختىها مىآزمايد و با مشكلات زياد به عبادت مىخواند ، و به اقسام گرفتارىها مبتلا مىسازد ، تا كبر و خود پسندى را از دل‌هايشان خارج كند و به جاى آن فروتنى آورد و درهاى فضل و رحمتش را به روىشان بگشايد ، و وسائل عفو و بخشش را به آسانى در اختيارشان گذارد . واژه‌شناسى النّتائق : جمع « نتيقة » به معناى زمين مرتفع هرچند در مقايسه با زمينى ديگر باشد . المدر : تكه‌هاى گل خشك شده .