او را قطعه‌قطعه كردند و خوردند و براى دختر چيزى جز سر مادر باقى نماند كه در اين هنگام او وقتى اين ماجرا را ديد ، گريست و شكايت كرد . . . مسعودى مىگويد كه مانند اين وقايع فراوان رخ داد . كار صاحب الزنج بالا گرفت تا اين‌كه نزديك بود دولت عباسى را ريشه‌كن كند . ابو احمد با لقب موفق برادر خليفه عباسى لشكرى را براى مبارزه با او گرد آورد و پس از جنگى طولانى و پيوسته در ماه صفر سال 270 هجرى او را كشت . اين جنگ چهارده سال و چهار ماه و شش روز به طول انجاميد . مردم درباره آن بسيار سخن گفتند و نوشته‌هاى بسيارى را در عصر عباسى و پس از آن به اين موضوع اختصاص دادند . برخى از پژوهشگران مىگويند : كه شورش زنگ در كشورهاى عربى دقيقا مانند شورش بردگان در ايتاليا در سال 73 ق م به رهبرى « اسپارتاكوس » است كه پيرامونش هزاران برده گرد آمدند و او به كمك آنها با اربابان تجمل‌گرا جنگيد تا از ستم و بيدادگرى رهايشان كند ، سپس زندگى او به همراه چهل هزار تن از بردگان پايان يافت . دقيقا همان‌گونه كه زندگى صاحب الزنج پايان يافت . « 1 » شورش كردن زير فشار ستم غريزه‌اى است كه در سياه و سفيد ، كوچك و بزرگ و همچنين در حيوانات وجود دارد . . . اين غريزه جز با مرگ صاحبش از بين نمىرود . . . البته كمى فرومىنشيند و زير خاكستر تا زمانى مناسب پنهان مىماند . . . سپس بدون هشدار قبلى منفجر مىشود . هر موجود زنده‌اى با توجه به توانى كه در او هست به شيوه‌اى رفتار مىكند . يكى با گريه

--> ( 1 ) . نك : حروب العصيان و الثورة من فجر التاريخ إلى اليوم ، گابريال پونه .