كتاب خدا را به شما آموختم و راه و رسم استدلال را به شما آموزش دادم و آنچه را كه نمىشناختيد ، به شما شناساندم و دانشى را كه به كامتان سازگار نبود ، جرعه‌جرعه به شما نوشاندم . اى كاش نابينا مىديد و خفته بيدار مىشد ! سوگند به خدا چه نادان مردمى كه رهبر آنان معاويه و آموزگارشان پسر نابغه ( عمروعاص ) باشد . واژه‌شناسى أمهلتم : با شما مدارا و مهربانى شد . خضتم : در باطل غور كرديد . خرتم : سست گشتيد و هراسيديد . أجئتم : برده شديد . المشاقّة : درگيرى و نزاع . در اين‌جا منظور جنگ است . نكصتم : به عقب بازگشتيد و يا در جاى خود نشستيد . قال : بيزار . تشحذكم : حركات و اقدام‌هايتان . تريكة الإسلام : بازمانده و پيامد جهاد در راه اسلام . فاتحتكم : شما را داورى كردم . ساختار ادبى لا أبا : حرف « لا » از نوع نفى جنس است و « أب » اسم آن است . فتحه روى « أب » نيز اشباع شده و به صورت الف خوانده شده است . لغيركم : خبر است . بكم : جار و مجرور متعلق به « كثير » است .