فراخ‌آمرزش است . » « 1 » و نيز : « اگر از گناهان بزرگى كه از آن [ ها ] نهى شده‌ايد دورى گزينيد ، بديهاى شما را از شما مىزداييم و شما را در جايگاهى ارجمند درمىآوريم . » « 2 » پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيز مىفرمايد : « خدايا حال كه مىبخشى ، فراگير ببخش و به راستى كدام بنده است كه هيچ خطاى كوچكى از او سر نزده باشد . » فقيهان در تعيين معيار تمايز گناه كبيره و صغيره اختلاف كرده‌اند . به نظر مىرسد كه هرچه براى خود يا ديگرى زيانبار نباشد ، از گناهان صغيره به شمار مىآيد ؛ مانند پوشيدن لباس ابريشم توسط مردان و خوردن و نوشيدن در ظرفهاى طلا و نقره و خوردن نجاسات و لغزش‌هاى زبانى و فخر و غرور و هر گناه ديگرى كه زيانى به خود آدمى و ديگرى نرساند . 3 - ( و أمّا الظّلم الّذي لا يترك . . . ) ستم بندگان به يكديگر بخشودنى نيست . كيفر ستمگر نزد خداوند جز آتش جهنم نيست . پيش از اين گذشت كه ستمكار ، كافر است و مانند او عذاب مىشود . ( فإيّاكم و التّلوّن في دين اللّه ) تعبير « تلوّن » به معناى رنگ‌پذيرى در دين به حالت نفاق اشاره دارد ؛ زيرا منافق در آشكارا اظهار ايمان كرده و در باطن كافر است . ( فإنّ جماعة فيما تكرهون من الحقّ خير من فرقة فيما تحبّون من الباطل ) وحدت كلمه و زدودن اختلافات - هرچند برپايه دين نباشد - سبب پيشرفت و پيروزى بر دشمن است . اختلافات در شرايط غيرعادى و برخورد با دشمن مشترك بيش از هر جاى ديگر زيانبار است و هيچ بهانه‌اى براى آن

--> ( 1 ) . الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ . . . نجم / 53 : 32 . ( 2 ) . إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ نُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيماً نساء / 4 : 31 .