غير از زمان شما آفريده شده‌اند . » « 1 » امام صادق عليه السّلام نيز مىفرمايد : « بهترين لباس هر زمان ، لباس رايج در آن زمان است . » « 2 » ( و ليرأف كبيركم بصغيركم ) با فرزندان خود مدارا كنيد و آنان را گونه‌اى تربيت كنيد كه بتوانند با نيازهاى ضرورى زندگى خود سازگار و همراه شوند ؛ به‌ويژه آن‌كه آنان در دوره تغييرات سريع و پيشرفتهاى ناگهانى به‌سر مىبرند . ( و لا تكونوا كجفاة الجاهليّة ) مردم جاهليت برپايه زور و آشوب زندگى مىكردند . آنان از علم و شريعت و اخلاق خبرى نداشتند تا آن‌كه اسلام آمد و روابط مردم را برپايه برادرى و عدل و صلح استوار كرد ؛ پس هركس از اين مبنا منحرف شود ، به سنت جاهليت درآمده است : ( لا في الدّين يتفقّهون و لا عن اللّه يعقلون ) . ( كقيض بيض في أداح يكون كسرها وزرا و يخرج حضانها شرّا ) وجود انسان نادان مايه شرارت و بدى است و كشتن وى گناه و زشت است ؛ چرا كه كشتن در غير از موارد قصاص يا حدود شرعى جايز نيست . بسيارى از اشرار نيز ممكن است هر كار بدى انجام دهند ، اما دست به قتل نمىزنند ؛ بنابراين كشتن آنها حرام است ولى وجودشان نيز زيان‌بار است . چنين افرادى مانند تخمى در بيابان هستند كه شكستن آن كارى نادرست است و نگهدارى و مراقبت از آن نيز خطرناك است ؛ چراكه ممكن است تخم از آن مارى سمى باشد . ( افترقوا بعد ألفتهم و تشتّتوا عن أصلهم ) امام عليه السّلام در اين بند به حال مسلمانان اشاره مىكند . آنان در زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله يك‌پارچه و هماهنگ بودند ولى پس از

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد : 20 / 267 . ( 2 ) . وسائل الشيعه : 8 / 8 ح 2 .