( و عليكم بكتاب اللّه ) هر كتاب منسوب به خداوند ، در حقيقت گزارشى است كه از زبان پيامبرى نقل مىشود و همانند احاديث نبوى نزد ما هستند و در اين بين تنها قرآن است كه از آغاز تا پايان آن ، از نزد خدا آمده و اعجاز آن ، گواهى حقى براين مدعا است . امام عليه السّلام در ادامه خطبه به برخى از اوصاف قرآن اشاره مىكند : ( فإنّه الحبل المتين ) هركس به آن تمسك كند ، هلاك نمىشود . ( و النّور المبين ) دلها و خردها از آن پرتو مىگيرند ( و الشّفاء النّافع ) و بيمارى نادانى و گمراهى را درمان مىكند ( و الرّيّ النّاقع ) و شك و حيرت و سرگردانى را بر طرف مىكند . ( و العصمة للمتمسّك و النّجاة للمتعلّق ) اين بند عطف تفسير بر حبل المتين است . ( لا يعوجّ فيقام ) همان‌گونه كه در قرآن آمده است : « اين كتاب [ آسمانى ] را بر بنده خود فروفرستاد و هيچ‌گونه كژى در آن ننهاد . » « 1 » ( و لا يزيغ فيستعتب ) از جاده حق منحرف نمىشود تا رجوع به حق از آن خواسته شود . ( و لا تخلقه كثرة الرّدّ ولوج السّمع ) هرچه آياتش تكرار شوند ، بيشتر در دلها اثر مىگذارد ؛ اين از ويژگىهاى منحصر به فرد قرآن است . ( من قال به صدق ) قرآن از روى هوى و جهالت سخن نمىگويد . ( و من عمل به سبق ) قرآن صراط مستقيم خداوند است كه باطل از هيچ سو به آن راه ندارد . در كتابهاى سيره و تاريخ آمده است كه ابو جهل و ابو سفيان و أخنس بن شريب از سخت‌ترين دشمنان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بوده‌اند و با اين حال ، شب‌ها مخفيانه به نزديكى خانه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله مىآمدند تا صداى قرآن آن حضرت را بشنوند . هر

--> ( 1 ) . أَنْزَلَ عَلى عَبْدِهِ الْكِتابَ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً كهف / 18 : 1 .