الجد : مفعول مطلق براى فعل محذوف است . شرح و تفسير ( و هو في مهلة من اللّه يهوي مع الغافلين و يغدو مع المذنبين بلا سبيل قاصد و لا إمام قائد ) ضمير « هو » به « كل ضالّ » بازمىگردد . منظور از « سبيل قاصد » راه ايمنى است كه رونده را به سوى خير و مصلحتش رهنمون مىسازد . خلاصه اين بند آن است كه هركس از راه هدايت رويگردان شود و در راه گمراهى پاى گذارد ، به سرنوشت گفته شده در اين آيه گرفتار مىشود : « قطعا به خشم خدا گرفتار خواهد شد و جايگاهش دوزخ است و چه بد سرانجامى است . » « 1 » ( حتّى إذا كشف لهم عن جزاء معصيتهم ) هنگامى كه خداوند نتيجه كارهاى بد گنهكاران را آشكار مىسازد . ( و استخرجهم من جلابيب غفلتهم ) آنان به بازى و سرگرمى مشغول بوده و از مرگ غافل گشته بودند ؛ اما مرگ از آنان غافل نبود . آنان به هنگام رويارويى با مرگ و آشكار شدن نشانه‌هاى آن ، ديرهنگام از خواب خويش بيدار شدند . ( و استقبلوا مدبرا ) آنان هول و هراس‌هايى را در برابر خود مىبينند كه پيش از اين ، از آنها غافل بودند . ( و استدبروا مقبلا ) فرزندان و اموال خويش را برجاى گذاشته و مىروند . ( فلم ينتفعوا بما أدركوا من طلبتهم و لا بما قضوا من وطرهم ) آنان بهره‌هاى فراوان از دنيا و زينتهاى آن بردند و اكنون هيچ‌يك از آنها به هنگام مرگ به ياريشان نمىآيد ؛ بلكه بر عذاب و گرفتارى آنها مىافزايد .

--> ( 1 ) . فَقَدْ باءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ انفال / 8 : 16 .