به جاه و جلال دنيا كه درباره آن رقابت مىكنند ، زهد مىورزم . » « 1 » اين سيره امام عليه السّلام خدمتى بزرگ براى اسلام بود كه حتى هيچ نادان و دشمنى نيز نمىتواند آن را انكار كند . صحابه پس از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله درباره رياست و حكومت به رقابت پرداختند و سرانجام در فضايى غيردوستانه و بلكه آكنده از ستم و دشمنى اتفاق‌نظر كردند ؛ اما به هررو براى حفظ وحدت اسلام و مسلمانان از جنگ پرهيز كردند . اين سنت همچنان ادامه داشت تا آن‌كه اصحاب جمل در طلب رياست بر امام عليه السّلام شوريدند و اين درگيرى ، نخستين جنگ بين صحابه درباره خلافت بود و چنين شد كه باب فتنه براى ديگر طمعكاران گشوده شد و راه رسيدن به خلافت تنها در كشيدن شمشير يا شيوه وراثت منحصر گشت . . . اگر جمل نبود ، صفين نيز شكل نمىگرفت و اصحاب جمل زمينه را براى معاويه گشودند و به او جرئت دادند كه شمشير خود را در برابر 2800 تن از صحابه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بكشد . اين تعداد از صحابه همگى در جنگ صفين به همراه امام على عليه السّلام بودند و عمار بن ياسر و ابو ايوب انصارى پيشگام آنان بودند . امام عليه السّلام در آغاز اين خطبه به طلحه و زبير اشاره مىكند : ( كلّ واحد منهما يرجو الأمر له ، و يعطفه عليه ، دون صاحبه ) منظور از واژه « امر » حكومت و قدرت است . هريك از طلحه و زبير خود را بهتر و برتر از ديگرى مىدانست و براى رسيدن خويش به قدرت و چيرگى بر رقيب و ديگر مردم تلاش مىكرد . همگرايى دوستانه بين آنها و اتفاق‌نظر در جنگ با امام عليه السّلام پس از شكستن

--> ( 1 ) . نهج البلاغه : خطبه 74 .