بشناس تا اهل آن را بشناسى . » « 1 » در پاسخ بايد گفت كه امام عليه السّلام در صدد تبيين مفهوم راستى نيست ؛ بلكه مىخواهد مومنان را هشدار دهد كه از تاركان حق دورى گزينند و با فاسدان و گمراهان مبارزه كنند و مومن وفادار بايد با خيانت‌پيشگان و متجاوزان بجنگد و نمىتواند خود را از اين معركه دور نگه دارد . خداوند در اين‌باره مىفرمايد : « اى پيامبر با كافران و منافقان جهاد كن و بر آنان سخت بگير » « 2 » به عبارت ديگر ، اسلام از نگاه امام عليه السّلام رويكردى فعال و نه منفعل دارد . اسلام ، ستم را حرام ساخته و به جنگ با ستم‌گران سفارش مىدهد . ( و لن تأخذوا بميثاق الكتاب حتّى تعرفوا الّذي نقضه ) تا زمانى كه با متجاوزان به قرآن مبارزه نكرده و آنان را رسوا نساخته‌ايد ، خود نيز به قرآن عمل نكرده‌ايد . ( و لن تمسّكوا به ، حتّى تعرفوا الّذي نبذه ) اين بند عطف تفسيرى بر بند پيشين است . ( فالتمسوا ذلك من عند أهله ) با مراجعه به اهل قرآن ، به آن چنگ زنيد . اهل قرآن به گواهى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله همان اهل‌بيت عليهم السّلام هستند : « در بين شما دو امر گرانبها نهادم : كتاب خداوند و خاندانم كه اگر به آنها چنگ زنيد گمراه نمىشويد و آن دو از يكديگر جدا نمىشوند تا آن‌كه بر سر حوض نزد من آيند . » « 3 »

--> ( 1 ) . امالى طوسى : 62 ؛ مجمع البيان : 1 / 211 ؛ وسائل الشيعه : 27 / 135 ح 33414 . ( 2 ) . يا أَيُّهَا النَّبِيُّ جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ توبه / 9 : 73 . ( 3 ) . قوام الدين و شنوى سندهاى اين حديث متواتر را از منابع اهل سنت گرد آورده و « دار التقريب » آن را در رساله‌اى با عنوان « حديث الثقلين » منتشر كرده است .