شرح و تفسير ( بعث اللّه رسله بما خصّهم به من وحيه و جعلهم حجّة له على خلقه لئلّا تجب الحجّة لهم به ترك الإعذار إليهم فدعاهم بلسان الصّدق إلى سبيل الحقّ ) پيامبران فرستادگان خدا به سوى مردم هستند كه آنها را به سوى زندگى بهتر رهنمود مىكنند . از اين‌رو خداوند پاك پيامبر گرامى صلّى اللّه عليه و إله را با اين بيان وصف مىكند : « و تو را جز رحمتى براى جهانيان نفرستاديم . » « 1 » تفسير اين آيه آن است كه هركس مردم را به زندگى بهتر فراخواند و در اين دعوت درستكار و مخلص باشد و گرفتار سختىها و مشكلات شود ، در حقيقت رحمتى براى همه مردم است ؛ زيرا رحمت همان دعوت خدا و پيامبر او صلّى اللّه عليه و إله است كه خداى تعالى مىفرمايد : « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، چون خدا و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ، شما را به چيزى فراخواندند كه به شما حيات مىبخشد ، آنان را اجابت كنيد . » « 2 » خود را با زندگى دنيا هماهنگ نكن و زشتىهاى آن را از ريشه بركن و خويش را تنها با عشق ، دوستى ، دادگرى ، برابرى و يارى همگانى براى رفع نيازهاى ديگران پيوند بزن . هركس كه اين‌گونه دعوت كند ، حجت خدا بر مردم خواهد بود ؛ به‌ويژه پيامبران فرستاده شده كه محكم‌ترين و رساترين برهان خدا بر بندگان هستند . ( ألا إنّ اللّه تعالى قد كشف الخلق كشفة لا أنّه جهل ما أخفوه من مصون أسرارهم . . . ) خداوند به حال بندگان ، آگاه‌تر از خود آنان است ؛ ولى تنها به سبب آن‌چه در قلب انسان مىگذرد ، مجازات نمىكند ؛ بلكه براساس گفتار يا كردارى كه آشكار شود ، حكم مىكند . فقيهان مسلمان نيز مىگويند :

--> ( 1 ) . وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ انبياء / 21 : 107 . ( 2 ) . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ انفال / 8 : 24 .