محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
154
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
ساختار ادبى أن تروا : تأويل به مصدر مىرود و اسم « عسى » قرار مىگيرد و از خبر بىنياز مىكند . شرح و تفسير عمر بن خطاب ، شش نفر از صحابه را برگزيد تا خليفهاى را با مشورت يكديگر برگزينند . اين جمع بهنام شورا معروف شده و كتابهاى چندى در اينباره نوشته شده است و پيش از اين درباره آن سخن گفته شد . « 1 » ترديدى نيست كه انگيزه عمر بن خطاب در انتخاب شورا انگيزهاى كاملا سياسى بود و عمر با اين سخن ، به آن رنگى دينى بخشيد : « رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله درگذشت و او از اين شش تن خشنود بود . » « 2 » همانگونه كه انتخاب ابن عوف براى عثمان به انگيزه دامادى و خويشاوندى بود و امام عليه السّلام به اين مسئله با اين سخن اشاره كرد : « و ديگرى به خاطر دامادى به او مايل شد . » « 3 » در غيراين صورت اين سخن عمر چگونه تفسير مىشود : « اگر اختلاف كرديد به سمتى برويد كه عبد الرحمان بن عوف هست . » آيا جز اين مىتوان تفسيرى ارائه كرد كه هدف
--> ( 1 ) . نك : شرح خطبه 3 . ( 2 ) . انساب الاشراف : 5 / 15 ؛ الطبقات الكبرى : 3 / 243 ؛ شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد : 1 / 158 ؛ شرح نهج البلاغه ، محمد عبده : 1 / 34 ؛ الاحتجاج ، طبرسى : 1 / 268 ؛ تفسير قرطبى : 14 / 228 ؛ فيض القدير : 4 / 290 ؛ تفسير ابن كثير : 3 / 506 ؛ تفسير بغوى : 5 / 225 ؛ تفسير خازن : 5 / 225 ؛ تفسير آلوسى : 22 / 74 ؛ تاريخ يعقوبى : 4 / 227 ؛ الكامل في التاريخ : 3 / 65 ؛ مناقب اهل البيت عليهم السّلام ، حيدر شيروانى : 348 . ( 3 ) . نك : شرح خطبه 3 .