محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
131
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
ساختار ادبى أيم اللّه : مبتدا بوده و خبر آن حذف شده است . شرح و تفسير ( لم تكن بيعتكم إيّاي فلتة ) يادآور شديم كه صحابه و ديگر مسلمانان ، پس از بىميلى امام عليه السّلام با او بيعت كردند . « 1 » در خطبه بعدى خواهد آمد : « دست خود را فروبستم ، آن را گشوديد و دست خود را كشيدم ، آن را به سوى خود كشانديد . » « 2 » در نامهاى نيز به طلحه و زبير چنين نوشت : « من براى حكومت در پى مردم نرفته تا آنان به سوى من آمدند و من قول بيعت نداده تا آنكه آنان با من بيعت كردند و شما دو نفر از كسانى بوديد كه مرا خواستند و بيعت كردند . همانا بيعت عموم مردم با من نه از روى ترس قدرتى مسلّط بود و نه براى به دست آوردن متاع دنيا » « 3 » شارحان درباره كلمه « فلتة » گفتهاند كه اشاره به خلافت ابو بكر دارد . به هر رو اين تعبير ، نقش و تأثير فراوانى در بحث امامت و خلافت داشته است و شيعه و سنى در اينباره مطالب زيادى نوشتهاند . خلاصه داستان اينكه روزى خليفه دوم سخنرانى كرد و گفت : « اى مردم ، بيعت با ابو بكر بىانديشه و ناگهانى بود و خدا ما را از شرش در امان نگه داشت . هركس به آنگونه
--> ( 1 ) . نك : نهج البلاغه : خطبه 3 و 92 . ( 2 ) . « قبضت كفّي فبسطتموها و نازعتكم يدي فجاذبتموها » نهج البلاغه : خطبه 137 . ( 3 ) . « لم أرد النّاس حتّى أرادوني و لم أبايعهم حتّى بايعوني و إنّكما ممّن أرادني و بايعني و إنّ العامّة لم تبايعني لسلطان غالب و لا لعرض حاضر » نهج البلاغه : نامه 54 .