نبينى جز كه كارى را از اندازه فراتر كشاند ، و يا به آن‌جا كه بايد نرساند . » « 1 » 3 - ( و لا الجافي فيقطعهم بجفائه ) اگر فرمانروا درشت‌خو و ناهنجار باشد ، مردم از او جدا مىشوند . آنها سخت به دادگرى او نيازمندند . فرمانروا بايد بداند كه او ويژگىهايى چون فروتنى ، نرم‌خويى و بردبارى براى نيازمندان و شنيدن دادخواهى ستمديدگان را نياز دارد . 4 - ( و لا الحائف للدّول ) ستم در ارتباط با ثروت به اين معنا است كه آن را به وسيله زحمت ديگران به دست آورد و آن را از رسيدن به دست صاحبان اصلىاش بازداشت . ( فيتّخذ قوما دون قوم ) يعنى باطل را بر صاحب حق و قوى را بر ضعيف برترى بخشد . 5 - ( و لا المرتشي في الحكم فيذهب بالحقوق ) حق كسى را به سود ديگرى پايمال كند . رشوه در همه آيين‌ها ممنوع است . در حديثى آمده است : « نفرين بر رشوه‌دهنده ، رشوه‌گيرنده و دلالى كه ميان اين دو است ! » « 2 » ( و يقف بها دون المقاطع ) مقاطع جمع مقطع به معناى وسيله ريشه‌كنى باطل است و شكى نيست كه رشوه مانع آن مىشود .

--> ( 1 ) . « لا ترى الجاهل إلّا مفرطا أو مفرّطا » نهج البلاغه : حكمت 68 . ( 2 ) . « لعن اللّه الراشي ، و المرتشي ، و الرائش الذي يمشي بينهما » المستدرك على الصحيحين : 4 / 115 ح 7068 ؛ فتح البارى : 5 / 221 ح 3456 ؛ جامع التحصيل : 1 / 300 ح 891 ؛ علل دارقطنى : 4 / 274 ح 558 ؛ كنز العمال : 5 / 825 ح 14495 ؛ تفسير قرطبى : 6 / 183 ؛ صحيح ابن حبان : 11 / 467 ح 5076 ؛ مجمع الزوائد : 4 / 199 ؛ المصنف ، عبد الرزاق : 8 / 148 ح 14668 ؛ فيض القدير : 5 / 268 ؛ -