هدايت برانگيخت تا دين حق را آشكار سازد . مردم ، دسته دسته به دين خداوند درآمدند و اين پس از آن بود كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، خود در راه اين دين رنجها و آزارهاى فراوان ديد . ( كما حمّل فاضطلع قائما بأمرك ) محمد صلّى اللّه عليه و آله ، پيام حق را به خلق رسانيد و آن را به بهترين وجه و با امانت و اخلاص تمام ، ابلاغ كرد و همه سختىها و دشوارىهاى آن را به جان خريد . . . چه چيزى دشوارتر از رهانيدن مردم از تاريكى ، به سوى نور و از بين بردن باورهاى فاسد و سنتهاى موروثى آنان و واداشتن‌شان به اخلاق نيكو ؟ ! محمد صلّى اللّه عليه و آله با شخصيت نيرومندش توانست بر همه اين دشواريها ، چيره گردد و بر سختىها ، صبر پيشه كند . « برناردشو » در اين باره مىگويد : « اگر محمد صلّى اللّه عليه و آله در قرن بيست بود ، گمراهى و فساد آن را از بين مىبرد . » « 1 » ( مستوفزا فى مرضاتك ) در طاعت خداوند شتابان بود . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله هنگامى كه مردم طائف ، با سنگ او را بيرون كردند ، به خداوند گفت : « تا جايى كه از من خوشنود گردى ، حق گلايه از آن تو است . . . اگر تو بر من خشم نداشته باشى ، هيچ چيز من را نگران نمىكند . » « 2 » ( غير ناكل عن قدم و لا واه فى عزم ) او در انجام زمينه‌هاى خوشنودى خدا نه تاخير مىكند نه ترس به دل راه مىدهد و همه تلاش خود را به هر بهايى در طاعت خداوند ، مبذول مىدارد . در توكل به خداوند و عزم بر انجام رسالت و در صبر بر سختىها نيرومند است .

--> ( 1 ) . نشريه « الجمهورية المصرية » : شماره 14 مه سال 1970 م . ( 2 ) . تفسير قرطبى : 16 / 211 ؛ تفسير ابن كثير : 4 / 176 ؛ البداية و النهاية : 3 / 166 .