كردن دينش بسازد . طه حسين مىگويد : « معاويه ، افراد بسيارى از مردم بصره و كوفه را خريده بود تا عليه على عليه السّلام خرابكارى كنند . سيره او پس از رسيدن به خلافت نيز ، اين‌چنين بود . او با استفاده از اموال مسلمانان ، دلهاى افراد پيرامون خويش را مىخريد و اين كار را بد و ناشايست نمىشمرد . ديگر خلفاى بنىاميه نيز بر همين منوال بودند . » « 1 » طه حسين مىافزايد : « على عليه السّلام فراوان به كوفيان مىگفت : من مىدانم شما را چگونه مىتوان به‌راه آورد . ليكن ، خود را به بهاى اصلاح شما فاسد نمىكنم . چه راست گفت عمر بن خطاب درباره على بن ابى طالب عليهما السّلام كه اگر خلافت به او برسد ، مردم را به راه راست وادار مىسازد . على عليه السّلام تلاش كرد كه چنين كند و ليكن مسلمانان امتناع كردند . . . از اين روى برخى از معاصران گفته‌اند : او نه از روى سياست ، احسان و نيكى مىكرد . . . او دين خود را بر دنيايش ترجيح داد و حاضر نشد خود را به بهاى اصلاح مردم فاسد گرداند . او در حالى با خوشنودى تمام از دنيا رفت كه خطا و معصيتى مرتكب نشده بود . » « 2 » عبد الكريم خطيب مصرى مىگويد : « ثروت در دست على عليه السّلام ، مايه افزايش دشمنانش و دورى يارانش بود ؛ در حالى كه ثروت در دست معاويه ، عامل افزايش سلطه او بر مردم گشت . » « 3 » ( أضرع اللّه خدودكم ) امام عليه السّلام آنها را به افتادن در ذلت و خوارى نفرين مىكند . ( و أتعس جدودكم ) آنان را نفرين مىكند كه به بخت بد و نوميدى

--> ( 1 ) . مرآة الإسلام ، طه حسين : 270 . ( 2 ) . مرآة الإسلام ، طه حسين : 274 . ( 3 ) . علىّ بن أبى طالب عليهما السّلام ، بقيّة النبوّة و خاتم الخلافة : 445 .