محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
544
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
در سفره نبود ، صبر مىكرد و گاه ماهها در خانهشان نان پخته نمىشد و آتشى براى پختن روشن نمىشد و با اين همه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از فقر به خداوند پناه مىبرد و در حالى كه ثروت جزيرة العرب در دستش بود ولى او همه آنها را در بين نيازمندان تقسيم مىكرد ؛ چرا كه ايمان داشت نبايد حاكم سير بخوابد و رعيت گرسنه باشد . « 1 » سيره و گفتار معصومان نيز به صراحت نشان مىدهد كه فرمانده و رهبر دينى يا سياسى بايد مانند فقيرترين مردم در جامعهاش زندگى كند . امام على عليه السّلام مىفرمايد : « خداوند بر حاكمان عدل واجب ساخته است كه خود را همانند ضعيفترين مردم گردانند تا تهىدستى بر فقيران گران نيايد . » « 2 » اين روايت بهروشنى بر وجوب و ضرورت همسانى حاكم با تهيدستان جامعه دلالت مىكند و قابل تأويل و تفسير نيست . ولى برخى فقهاى شيعه و سنى ، آن را ناديده گرفتهاند . . . آنچه نيز درباره امام حسن عليه السّلام گفته شده دلايل خاص خود را دارد . « 3 » افزون بر آنكه آن حضرت خود در زندگى شخصىاش زاهدترين مردم و بخشندهترين آنها بود . ( بلّغ عن ربّه معذرا ) پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با تبليغ دين خدا ، حجت را بر بندگانش تمام كرد و بهانهاى براى كسى فرو نگذاشت . ( و نصح لامّته منذرا ) مخالفان را از عذاب خداوند بيم داد . ( و دعا إلى الجنّة مبشّرا ) فرمانبرداران را به بهشت مژده
--> ( 1 ) . البداية و النهاية : 6 / 58 ؛ كنز العمال : 9 / 268 ؛ تاريخ بغداد : 3 / 374 ؛ مجمع الزوائد : 4 / 164 . ( 2 ) . « إنّ اللّه تعالى فرض على أئمّة العدل أن يقدّروا أنفسهم بضعفة النّاس كيلا يتبيّع بالفقير فقره » خطبه : 209 . ( 3 ) . نك : كشف الغمه : 1 / 558 ؛ ذخائر القعبى : 137 ؛ بحار الأنوار : 43 / 341 ، ح 15 .