انسان به كره ماه نرفته و هرگز نمىتواند برود . . . حال كه در امور محسوس اين همه اختلاف وجود دارد ، اختلافات در امورد معقول و غيبى چه اندازه مىتواند باشد ؟ ! ( و اعذروا من لا حجّة لكم عليه و أنا هو ) بر نادان و جاهل ، عقلا و شرعا و عرفا واجب است كه از عالم در زمينه تخصصش تقليد كند ؛ همان‌طور كه نابينا از بينا براى پيدا كردن راه و بيمار از پزشك براى تشخيص بيمارى و يافتن دارو كمك مىگيرد . امام عليه السّلام دروازه شهر دانش و قرآن ناطقى است كه حق هميشه با او است . عالم وظيفه دارد كه جاهل را بياموزد و به او بشارت و او را هشدار دهد . امام عليه السّلام اين وظيفه را به‌طور كامل و با اخلاص به انجام رسانيد . آن‌چه كه از حكمتها و خطبه‌ها و نامه‌هاى امام عليه السّلام به دست ما رسيده ، بسيار كمتر از آن بخشى از سخنان حضرت عليه السّلام است كه از بين رفته و به دست ما نرسيده است . بنابراين ياران حضرت عليه السّلام هيچ بهانه‌اى براى نافرمانىها و كاهلىهاى خويش ندارند و حجت خدا بر آنان كامل و تمام گشته است . امام عليه السّلام به اين اتمام حجت اشاره مىكند : « ألم أعمل فيكم بالثّقل الأكبر و أترك فيكم الثّقل الأصغر ؟ ! » اين سخن شبيه به اين آيه الهى است : « مگر فرستادگانى از خودتان بر شما نيامدند كه آيات پروردگارتان را بر شما بخوانند و به ديدار چنين روزى شما را هشدار دهند ؟ ! » « 1 » منظور از « ثقل الاكبر » همان قرآن كريم است و منظور از « ثقل اصغر » همان اهل‌بيت عليهم السّلام هستند . « ثقل » به هر چيز با ارزش و نفيسى گفته مىشود . شيخ محمد عبده در

--> ( 1 ) . أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ وَ يُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا زمر / 39 : 71 .