البوالغ : جمع « بالغة » به معناى حجت آشكار . « موعظة بالغة » نيز به معناى پند روشن و آشكار است . علائق : دلبستگىها . المفظعات : مصائب و سختىها . السّياقة : از ريشه « ساق يسوق » به معناى « راندن » است . لا يظعن : كوچ نمىكند . لا يبأس : نياز ندارد . ساختار ادبى أشهد أن لا إله الا اللّه : « أن » مخففه و اسم آن ضمير شان است و جمله پس از آن خبرش مىباشد . أوّل : بدل از « اللّه » يا خبر براى مبتداى محذوف « هو الاوّل » است . كأن : حروف مشبهة بالفعل كه تخفيف يافته و اسم آن محذوف است . سائق : اين كلمه دوبار تكرار شده كه بار دوم ، بدل براى بار اول است . شاهد : بدل از « شهيد » است . درجات متفاضلات : مبتدا و صفت . خبر نيز حذف شده و در اصل چنين بوده است : « درجات متفاضلات لأهل الجنّة » . شرح و تفسير ( وحده لا شريك له ) اگر خدا بيش از يكى بود ، زمين و آسمان به فساد مىگراييد : « اگر در آنها ( زمين و آسمان ) جز خدا ، خدايانى وجود داشت قطعا زمين و آسمان تباه مىشد . پس منزه است خدا پروردگار عرش از آن‌چه