محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

126

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

شرح و تفسير زهد در امورى كه در دسترس انسان است ، ارزش دارد و اما زهد آدمى نسبت به چيزهايى كه ندارد همانند زهد روباه در انگورى است كه دستش به آن نمىرسد . امام عليه السّلام براى زهد سه ويژگى بيان كرده است : 1 - ( قصر الأمل ) زاهد هر لحظه آماده مرگ است و خود را با انجام كارهاى نيك براى آن آماده مىگرداند . 2 - ( الشكر عند النّعم ) زاهد با فرمانبردارى و انجام كارهاى نيك و گفتار نيك ، خدا را سپاس مىگويد و روشن‌ترين نمود ناسپاسى و كفران نعمت ، آن است كه انسان نعمتها را در نافرمانى صاحب نعمت به كار گيرد . 3 - ( التورّع عند المحارم ) از گناهان ، دورى مىكند و به شبهات آلوده نمىشود . امام عليه السّلام در اين باره مىفرمايد : « بالاترين پرهيزگارى توقف نزد شبهات است و بالاترين زهد ، زهد در حرام است . » « 1 » ( فإن عزب ذلك عنكم فلا يغلب الحرام صبركم ، و لا تنسوا عند النّعم شكركم ) اين بند اشاره به عمل به اوصاف سه‌گانه گذشته دارد . اگر به آن سه وصف عمل نمىشود ، دست كم به دو صفت آخر بايد عمل شود و نمىتوان آنها را به‌هيچ‌وجه واگذاشت . آن دو ، پرهيز از محرّمات و سپاس نعمتها است و اما آرزوهاى بلند ، اگر آدمى را به كار حرام نكشاند ، حرام نيستند و در حد حديث نفس هستند كه گناهى بر آن نيست . ( فقد أعذر اللّه إليكم بحجج مسفرة

--> ( 1 ) . « لا ورع كالوقوف عند الشّبهة و لا زهد كالزّهد في الحرام » حكمت : 112 .