و عثاء السّفر : مشقّت مسافرت و سختى راه . الكآبة : حزن و اندوه . المنقلب : عودت ، برگشتن ؛ مانند وَ إِنَّا إِلى رَبِّنا لَمُنْقَلِبُونَ به معناى « برگشت ما به سوى خداوند است . » « 1 » ساختار ادبى اللهم : خداوندا ! يجمعهما : ضمير تثنيه به مفهوم همراهى باز مىگردد كه از كلمه « الصاحب » برداشت مىشود . لأنّ المستخلف . . . : تاويل به مصدر رفته و به وسيله حرف « ل » مجرور شده است . جار و مجرور متعلق به « يجمعهما » است . شرح و تفسير ( اللهم إنّي أعوذ بك من وعثاء السّفر ) شريف رضى مىگويد : امام عليه السّلام اين دعا را در حالى خواند كه پايش را در ركاب اسب مىگذاشت . « 2 » شكى نيست كه خواندن دعا كارى نيك و ذاتا ستودنى است ؛ زيرا گونه‌اى عبادت و نوعى توكل بر خداوند متعال به شمار مىرود . همچنين ممكن است دعا داراى اثرات مهمى در انجام كارهاى ماوراى طبيعى باشد . ( و كآبة المنقلب ) امام عليه السّلام از خداوند مىخواهد كه از سفر خود سالم و خوشحال به خانواده برگردد . ( و سوء المنظر في الأهل و المال و الولد ) و از

--> ( 1 ) . زخرف / 43 : 14 . ( 2 ) . گفته شريف رضى را در ابتداى اين خطبه از نهج‌البلاغه ببينيد .