محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

419

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

ساختار ادبى غير : به معناى « جز » است و گاهى نيز به صورت ادات نفى به كار مىرود كه در اين صورت ، حال به شمار رفته ، منصوب مىشود . گاهى نيز به جاى « إلا » ى استثنا به كار مىرود و اعراب آن همانند اعراب كلمه بعد از « إلا » است . عبارت « غير أنّ من نصره . . . » نيز از همين نوع آخر است ؛ زيرا مصدر مؤول از « أنّ » و جمله پس از آن ، مستثنى به شمار مىرود . شرح و تفسير ( لو أمرت به لكنت قاتلا ، أو نهيت عنه لكنت ناصرا ) ضمير در « به » به قتل عثمان باز مىگردد . . . امام عليه السّلام به قتل عثمان فرمان نداده بود و با شمشير خود نيز به دفاع از او برنخاست ؛ اما به طور قطع از كشتن او نهى كرده بود . . . او فرمان به قتل عثمان نداده بود ؛ زيرا قتل او مصلحتى براى اسلام و مسلمانان نداشت و با شمشير خود نيز به دفاع از وى برنخاست ؛ زيرا اگر چنين مىكرد ، فتنه فراگير مىشد و صدها يا هزاران نفر كشته مىشدند . از اين روى امام عليه السّلام از انجام اين كار نهى كرد و در حد توان خود پرهيز داد . شيخ محمد عبده مىگويد : « بدون ترديد امام عليه السّلام از قتل عثمان نهى كرد و حسن و حسين عليهما السّلام را براى دفاع از وى فرمان داد . » « 1 » ( غير أنّ من نصره لا يستطيع أن يقول : خذله من أنا خير منه ) مدينه هنگام قتل عثمان ، آشوبزده بود و مهاجران و انصار و صحابه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و شخصيتهاى سرشناس و بانفوذ همگى در آن جمع شده بودند و از يارى عثمان دريغ

--> ( 1 ) . شرح نهج‌البلاغه ، محمد عبده : 1 / 75 .