محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

293

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

فريسة : در اين جا به معناى مقتول يا غارتزده است . الصّائل : يورش‌گر . ساختار ادبى سفهت حلومكم : هرگاه گفته شود : « سفه زيد » يعنى زيد سفيه شد و هرگاه گفته شود : « سفه زيد رأيه » در اصل چنين است : « سفه رأى زيد » پس اگر فعل به زيد استناد داده شود ، فاعل به مفعول تبديل مىشود ، نه آن كه تمييز خوانده شود ؛ چرا كه تمييز ، چنان كه گفته‌اند ، نمىتواند معرفه باشد . شرح و تفسير اين خطبه در خطاب به اهل بصره است و آنان ، اولين كسانى بودند كه پس از بيعت با امام عليه السّلام در خلافت ، عليه او اعلان جنگ كردند . . . زمين آنان به آب نزديك است و بر ساحل دريا قرار دارد و از آسمان ، يعنى رحمت الهى دور است . ابن ابى الحديد از دانشمندان علم هيئت نقل مىكند كه دورترين نقطه در سرزمينهاى آباد از مدار نصف النهار « ابلّة » است و آن ، مركز بصره است . سپس گفت : اين تعيين موضع از ويژگيهاى امير مؤمنان عليه السّلام است ؛ زيرا از امرى خبر داد كه عرب از آن اطلاعى نداشتند و به حكيمان تيزبين اختصاص داشت و اين ، از اسرار و ابتكارات شگفت‌انگيز امام عليه السّلام بود . « 1 »

--> ( 1 ) . شرح نهج‌البلاغه ، ابن ابى الحديد : 1 / 268 .