محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
262
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
اللّتيّا و الّتي : مجرور به اضافه بوده و مراد امام عليه السّلام از آنها ، كارهاى هولناك بزرگ و كوچك است . همچنين گفته شده كه « اللتيا » به معناى كار هولناك كوچك و « التي » به معناى كار هولناك بزرگ است . شرح و تفسير ( أيّها الناس شقّوا أمواج الفتن بسفن النجاة و عرّجوا عن طريق المنافرة و ضعوا تيجان المفاخرة ) اين خطبه پس از ماجراى سقيفه و بيعت با ابوبكر و سعى و تلاش ابوسفيان در برانگيختن فتنه و آشوب ايراد كرد كه تفصيل آن در آينده خواهد آمد . « مفاخرة » و « منافرة » هر دو به يك معنا و يا لازمه يكديگر هستند ؛ چه آن كه فخرفروشى و بر يكديگر باليدن با نفرت و عداوت همراه است . امام عليه السّلام فتنهها را مانند امواج دريا خوانده كه چون امواج ، باعث غرق و هلاكت مىشوند و هر آن چه از فتنهها رهايى بخشد و از گناهان دورى دهد ، كشتى نجات و امنيت است . . . امام عليه السّلام هنگام بيعت مردم با ابوبكر به درهم شكستن فتنهها با كشتىهاى نجات نصيحت مىكند و تمام زندگى امام عليه السّلام خيرخواهى و فداكارى در راه اسلام است . او خلافت را حق خود مىديد كه شايسته نبود به ديگرى سپرده شود ؛ ليكن در عين حال ، مصلحت اسلام را مهمتر و فراتر از هر چيزى قرار داد . دانشمند مشهور ، طه حسين مىگويد : « على عليه السّلام دست پرورده پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و پيشگام در اسلام بود ؛ از هر آزمونى سرافراز بيرون آمده بود ؛ پيامبر صلّى اللّه عليه و إله او را برادر خود مىخواند تا جايى كه روزى ام ايمن به شوخى گفت : او را برادر خود مىخوانى و دخترت را به همسرى او مىدهى ! پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به او گفت : تو براى من مانند هارون براى موسى هستى ؛ و روزى ديگر به مسلمانان گفت :