محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
253
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
تشبيه مىكند و از پندهاى خدا و رسولش صلّى اللّه عليه و إله به دليل ارزشمندى و اهميتشان به « صيحة » به معناى بانگ و آواز بلند ، تعبير مىكند . ( و ربط جنان لم يفارقه الخفقان ) اين عبارت ، آرزو و طلب شكيبايى و پايدارى براى هر خردمندى است كه همواره از خشم و عذاب خداوند مىهراسد و در راه رضا و خشنودى او و بهرهمندى از ثواب ، بر اطاعت از او گردن مىنهد . ( ما زلت أنتظر بكم عواقب الغدر و أتوسّمكم بحيلة المغترّين ) روى سخن امام عليه السّلام با ناكثان و مارقان است كه ابتدا با او بيعت كردند و سپس بيعت شكستند و امام عليه السّلام توقع پيمانشكنى را از آنان داشت و مىدانست كه او را فريب خواهند داد . ( حتّى سترني عنكم جلباب الدين ) امام عليه السّلام به آنان مىگفت كه ماهيت شما را به خوبى مىشناسم ؛ ليكن در ظاهر اسلام آوردهايد و به شعاير پايبند هستيد ، و راهى براى مقابله با شما ندارم . برخورد آنان با امام عليه السّلام به طور كامل مانند برخورد منافقان با پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بود . ( و بصّرنيكم صدق النية ) آن چه امام عليه السّلام را به ذات ناكثان و مارقان آگاهانيد ، نيت درست و درون پاك و ايمان خالصش بود . شيخ محمد عبده مىگويد : « آن كه قلبى پاك داشته باشد ، نگاهش به درون جانها نفوذ مىكند و از آن آگاه مىگردد . » « 1 » اضافه بر اين ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيز به على عليه السّلام خبر داده بود كه با ناكثان و قاسطان و مارقان نبرد خواهد كرد . به اميد خدا در آينده خواهد آمد كه امام عليه السّلام بر كشتگان نهروان گذشت و گفت : « بدا به حال شما ! آن كه شما را فريب داد به شما زيان رساند .
--> ( 1 ) . شرح نهجالبلاغه ، محمد عبده : 1 / 39 .