نيز به اين موضوع اذعان دارد و در خبر مشهورى آمده است : اگر على عليه السّلام نبود ، عمر هلاك مىشد . » « 1 » ( إليهم يفيء الغالي ) غالى آن كسى است كه تندروى كرده و راه افراط و تجاوز را در پيش گيرد . ( و بهم يلحق التالي ) تالى آن كسى است كوتاهى كرده و به حقيقت و عدالت و صاحبان آن نرسيده است . اهل بيت عليهم السّلام معيار شناخت كوتاهىها و تندروىها هستند و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله درباره آنان فرمود : « اهل بيت من مانند كشتى نوح مىمانند كه هركس بر آن سوار شد ، نجات يافت و هركس به آن پشت كرد ، غرق گشت . » « 2 » ( و لهم خصائص حقّ الولاية ) ولايت به معناى رياست و سلطه است و « آن كه كامل و عادل است ، بنا به حكم عقل و واقعيت بر ناقص حق ولايت دارد و اهل بيت عليهم السّلام والاترين و كاملترين مخلوقات خدا پس از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله هستند . » « 3 » ( و فيهم الوصية و الوراثة ) منظور از وصيت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ، خلافت و جانشينى او است و اهل بيت عليهم السّلام تنها وارثان او هستند كه در خطبه بعد به نام شقشقيه ، به اين امر اشاره شده است . ( الآن إذ رجع الحقّ إلى اهله ) مراد از حق در اين جا ،

--> ( 1 ) . فتح البارى فى شرح البخارى : 13 / 343 و 17 / 105 ؛ تأويل مختلف الحديث : 1 / 162 ؛ فيض القدير : 4 / 375 ؛ تهذيب الكمال : 20 / 485 ؛ صفوة الصفوة : 1 / 314 ؛ الاستيعاب : 3 / 1103 ؛ الطبقات الكبرى : 2 / 339 ؛ الاصابه : 4 / 568 ؛ المدخل الى السنن الكبرى : 1 / 130 ، ح 78 . ( 2 ) . مستدرك الصحيحين : 2 / 343 ؛ و در روايت ديگرى « كمثل » آمده است . همچنين در روايتى از امام على عليه السّلام آمده است : « من تعلّق بها فاز و من تخلّف عنها زجّ في النار » ذخائر العقبى : 20 . در منابع فراوان ديگرى به جاى واژه « زجّ » از فعل « اولج » استفاده شده است ؛ براى مثال نك : مودة القربى : 13 ؛ كنز العمال : 12 / 100 ، ح 34180 ؛ فضل اهل البيت عليهم السّلام : ح 34151 ؛ مجمع الزوائد : 9 / 186 ؛ المعجم الكبير ، طبرانى : 3 / 45 ، ح 2636 و . . . ( 3 ) . فلسفة التوحيد و الولايه : 58 .