محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

205

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

( و جبال دينه ) رابطه اهل بيت عليهم السّلام با اسلام مانند نسبت كوه‌ها به زمين است و همان‌گونه كه اگر كوه‌ها نبودند ، زمين پابرجا نمىماند ، اگر اهل بيت عليهم السّلام نيز نبودند ، اسلام استوار نمىگشت و اثرى از آن باقى نمىماند . ( بهم أقام أنحناء ظهره و أذهب ارتعاد فرائصه ) شيخ محمد عبده مىگويد : « خميدگى كمر ، كنايه از ضعف و ناتوانى اسلام در آغاز كار است كه با نيروى آنان ، دين استوار گشت و با آنان از بيمهايى كه لرزه بر اندام مىانداخت ، ايمنى يافت . » « 1 » عبده با صراحت بيان مىكند كه اسلام توسط اهل بيت عليهم السّلام رشد و امتداد يافت و سترگ شد . اوصافى كه امام عليه السّلام براى اهل بيت عليهم السّلام بيان مىكند ، در آيه مباهله نيز اشاره شده‌اند : « هرگاه بعد از علم و دانشى كه ( درباره مسيح ) به تو رسيده ، ( باز ) كسانى با تو به محاجه و ستيز برخيزند ، به آنها بگو : بياييد ما فرزندان خود را دعوت كنيم ، شما هم فرزندان خود را ؛ ما زنان خويش را دعوت نماييم ، شما هم زنان خود را ؛ ما از نفوس خود دعوت كنيم ، شما هم از نفوس خود ؛ آن گاه مباهله كنيم و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم . » « 2 » همچنين در آيه

--> ( 1 ) . شرح نهج‌البلاغه ، محمد عبده : 1 / 30 . ( 2 ) . فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ آل‌عمران / 3 : 61 . مفسران اتفاق نظر دارند كه اين آيه در شأن گروهى از مسيحيان نجران نازل شد و نيز همگى بر اين نظرند كه منظور از « أبناءنا » حسن و حسين عليهما السّلام و منظور از « نساءنا » حضرت فاطمه زهرا عليها السّلام و منظور از « أنفسنا » امام على عليه السّلام و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله است . براى نمونه نك : فتح القدير ، شوكانى : 1 / 316 ؛ تفسير الكشاف ، زمخشرى : 1 / 268 ؛ تفسير طبرى : 3 / 297 - 299 ؛ تفسير ابن كثير : 1 / 370 و 376 ؛ كشف المراد : 411 ؛ كشف الغمه : 1 / 233 ؛ تفسير طبرسى : 266 ؛ دلائل النبوة ، ابى نعيم : 1 / 297 ؛ السيرة الحلبية : 3 / 212 ؛ احكام القرآن ، جصاص : 2 / 295 - 296 ؛ جامع الاصول ، ابن اثير : 1 / 109 ؛ زاد المسير ،