دو در مورد احكام فرعى لازم و واجب است ؛ به ويژه هنگامى كه حجيت خبر واحد به وسيله سنت متواتر ثابت شده باشد . « 1 » 11 - ( واجب في السّنّة أخذه و مرخّص في الكتاب تركه ) همان‌گونه كه قرآن با حديث و سنت قابل نسخ است ، سنت نيز توسط قرآن نسخ مىشود . مراد از سنت ، گفتار و كردار و تأييد معصوم عليه السّلام است . به طور يقينى ثابت شده است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ابتدا به سوى مسجد الاقصى نماز مىگذارد تا اين كه قرآن قبله را تغيير داد : « پس روى خود را به سوى مسجد الحرام كن ! » « 2 » 12 - ( و بين واجب بوقته و زائل في مستقبله ) واجبات در اصطلاح فقهى به « موسّع » و « مضيّق » تقسيم مىشوند . مضيق ، واجبى است كه در حيطه زمانى خاصى بايد ادا شود و در صورت گذشتن زمان ، قضاى آن مگر به دليلى خاص ، لازم نيست ؛ مانند روزه ماه رمضان كه تنها بايد در همان ماه گرفته شود . موسع ، واجبى است كه اداى آن محدود به زمان خاصى نيست . مانند نماز آيات - البته به جز در مورد خسوف و كسوف - كه با ظهور پديده طبيعى واجب شده و حتى پس از اتمام آن ، تا آخر عمر به صورت ادا خوانده مىشود . گاه در مورد واجبى خاص ، هر دو اصطلاح موسع و مضيق به كار مىرود ؛ مانند نماز ظهر كه به نسبت وقت معينى كه از زوال تا غروب

--> ( 1 ) . عدة الاصول : 2 / 46 ؛ بدائع الصنايع ، ابوبكر كاشانى : 1 / 7 ؛ اوائل المقالات ، شيخ مفيد : 123 ؛ عون المعبود : 12 / 60 ؛ احكام القرآن ، جصاص : 1 / 70 ؛ نواسخ القرآن ، ابن جوزى : 25 ؛ الفصول في الاصول ، جصاص : 2 / 241 . ( 2 ) . فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ بقره / 2 : 144 .